Corniglia, het Cinque Terre-dorp dat weigert af te dalen naar zee
In de kelders van Pompeï zijn amforen gevonden met de inscriptie vinum Corneliae. Al tweeduizend jaar geleden werd de wijn van dit rotsachtige voorgebergte aan de Ligurische kust naar Campanië geëxporteerd. Boccace vertelt in de Decamerone zelfs dat een struikrover de maagklachten van een gevangen abt genas met twee sneden geroosterd brood en een flink glas Vernaccia di Corniglia.
Vandaag de dag wordt er nog steeds wijn geproduceerd op de duizelingwekkende terrassen, maar je moet eerst 377 treden beklimmen om ervan te proeven.
Het rustigste dorp van Cinque Terre, voor wie de trappen durft te trotseren
Dit dorp is gemaakt voor wandelaars, wijnliefhebbers en iedereen die de rust verkiest boven de ansichtkaart-drukte. Met een centrale ligging tussen de vijf dorpen, een van de meest uitgestrekte panorama's van de kust en een gematigde toeloop, zelfs in het hoogseizoen, is dit de ideale uitvalsbasis om de regio te voet te verkennen zonder de massa's te ervaren die Vernazza of Monterosso overspoelen.
Droom je ervan om vanaf je terras in zee te duiken of te dineren met je voeten in het zand, zoek dan verder. Er is geen directe toegang tot de zee vanuit het dorp. Geen haven, geen veerboot, geen echt strand. Gezinnen met kinderwagens of mensen die slecht ter been zijn, vinden de bereikbaarheid behoorlijk lastig. Je moet de Scalinata Lardarina vanaf het treinstation beklimmen of wachten op de pendelbus, die na 19:30 uur niet meer rijdt.
De goedkoopste van de vijf dorpen
Dit is de beste keuze voor het budget in Cinque Terre. Overnachtingen in pensions beginnen rond de 70 tot 90 euro per nacht, waar je in de naburige dorpen al snel 150 tot 300 euro kwijt bent. Een maaltijd in een restaurant kost tussen de 25 en 40 euro per persoon. De Cinque Terre Card voor onbeperkt treingebruik kost 19,50 euro per dag in het laagseizoen.
De 377 treden en de Via Fieschi: het dorp aan een touwtje
De aankomst is al een avontuur op zich. Vanaf het station op zeeniveau slingert de Lardarina zich met 33 bakstenen trappen door de wijngaarden en olijfbomen omhoog. Een klim van vijftien minuten met regelmatige rustpunten, waarbij het uitzicht op de kust richting Manarola bij elke bocht mooier wordt. Deze klim filtert op natuurlijke wijze de bezoekers: wie boven komt, heeft zijn beloning verdiend.
Het hele dorp ligt aan één as, de Via Fieschi, die de kerk San Pietro verbindt met de terras Santa Maria. Er zit nog geen 500 meter tussen beide uiteinden. Alles is hier in een paar minuten beloopbaar.
De kerk San Pietro stamt uit 1334 en is gebouwd van lokale zandsteen in de Ligurische gotische stijl. Het roosvenster van wit marmer uit Carrara, toegevoegd in 1351, toont een hert, het oude symbool van het dorp. Het interieur is in barokstijl verbouwd en herbergt een doopvont uit de twaalfde eeuw, fresco's en een veelkleurig marmeren altaar.
Tip van een kenner: de pendelbus tussen het station en het dorp is inbegrepen in de Cinque Terre Card. Verblijf je in het dorp, loop dan 's ochtends via de Lardarina naar beneden voor het uitzicht en neem 's avonds de bus terug met je boodschappen.
De panoramische terrassen: twee uitzichten, twee sferen
Aan het einde van de Via Fieschi biedt de terras Santa Maria een panorama van 180 graden over de zee. Het is het meest uitgestrekte uitkijkpunt van de vijf dorpen omdat het voorgebergte zonder obstakels boven de kust uitsteekt. Er staan telescopen om Vernazza in het noorden en Manarola in het zuiden te spotten. Bij de Bar Terza Terra, direct ernaast, geniet je van het spektakel met een glas lokale witte wijn.
Het andere uitzicht moet je meer verdienen. Achter het oratorium van Santa Caterina, op het Largo Taragio, ligt een klein, discreet terras dat pal naar het zuiden kijkt, over de kliffen die naar Manarola afdalen. Het achttiende-eeuwse oratorium zelf verbergt een plafond met trompe-l'oeil schilderingen die de lucht nabootsen. Weinig bezoekers komen hier.
De wijngaarden en de wijn: de agrarische ziel van het dorp
Hier laten de Cinque Terre hun ware identiteit zien. Vóór het toerisme en zelfs vóór de visserij was er de wijn. De fasce, de droogstenen terrassen die in de kliffen zijn uitgehouwen, produceren nog steeds druiven op hellingen waar de wijnstokken niet hoger worden dan een meter om de wind te weerstaan. De oogst gebeurt op de knieën, volledig met de hand, op percelen die alleen bereikbaar zijn via miniatuur-tandradtreintjes.
Drie wijnen verdienen je aandacht. De Cinque Terre DOC, een droge en frisse witte wijn gemaakt van Bosco, Albarola en Vermentino. De Vernaccia di Corniglia, een vollere witte wijn die hier sinds de veertiende eeuw wordt geproduceerd en die Boccace al prees. En de Sciacchetrà, een zoete, amberkleurige wijn van druiven die 40 dagen hebben gedroogd: er is 20 kilo verse druiven nodig voor één fles, die minimaal zes jaar moet rijpen.
Tip van een kenner: de Terra Rossa Wine Bar aan de Via Fieschi heeft een kaart met lokale wijnen, waaronder biologische en biodynamische varianten, met uitzicht op de kust. Het is de ideale plek voor een proeverij in de avond wanneer het dorp leegstroomt.
Wandelingen vanuit het dorp
De centrale positie maakt het dorp een uitstekend vertrekpunt. De Sentiero Azzurro richting Vernazza slingert 4 km lang door terraswijngaarden en de mediterrane maquis, met constant uitzicht op zee. Reken op 1,5 tot 2 uur wandelen, gemiddelde moeilijkheidsgraad. Het pad naar Manarola is korter, maar kan afhankelijk van het seizoen op plekken gesloten zijn. Check dit altijd op de website van het Nationaal Park voordat je vertrekt.
Wil je de hoofdroute vermijden, dan loopt het pad naar het heiligdom van San Bernardino de heuvels in naar het gelijknamige gehucht. De kerk herbergt een schilderij van de Maagd met Kind dat al eeuwenlang wordt vereerd. Het feest van het heiligdom vindt elk jaar op 8 september plaats, met een bedevaart door de dorpsbewoners.
Waar eten en drinken in Corniglia?
Het aanbod is beperkt maar eerlijk, en de kwaliteit ligt vaak hoger dan elders in de Cinque Terre, simpelweg omdat er minder passanten zijn. Ristorante Cecio, iets buiten het centrum, serveert verzorgde visgerechten met een terras dat uitkijkt over de gekleurde daken. Bar da Matteo is informeler en biedt eenvoudige, stevige dagschotels tegen redelijke prijzen.
Proef als specialiteit de torta di riso, een hartige taart met rijst, kaas en eieren, die traditioneel wordt bereid voor het feest van San Pietro op 29 juni. De verse focaccia van Pan e Vin in de ochtend, met een koffie erbij uitkijkend over zee, is het beste ontbijt van het dorp. En vertrek niet zonder een basilicum-citroenijsje van Alberto Gelateria, bereid met basilicum uit de tuin van de eigenaar.
Waar slapen in Corniglia en omgeving?
Er zijn geen hotels in de klassieke zin. De accommodatie bestaat uit pensions en appartementen, die je vroeg moet boeken omdat het aanbod het kleinst is van de vijf dorpen. Madüneta 5 Terre biedt gerenoveerde kamers met zeezicht vanaf 135 euro per nacht, inclusief ontbijt. Locanda Il Carugio biedt een verzorgder kader met drie kamers, een dakterras en een gratis parkeerplaats, wat zeldzaam is in de regio.
Een slim alternatief is overnachten in Levanto of La Spezia. La Spezia ligt op 14 minuten met de trein, met prijzen die twee tot drie keer lager liggen. Levanto, op ongeveer 20 minuten afstand, voegt daar een groot zandstrand en een sfeer van een kleine badplaats aan toe.
Hoe kom je in Corniglia en hoe verplaats je je?
De trein is de enige redelijke optie. Vanaf La Spezia Centrale reken je op 14 minuten reistijd met een vertrek elke 20 tot 30 minuten. Vanaf Genua is het ongeveer anderhalf uur reizen met één overstap. Vanaf Pisa ben je 1,5 tot 2 uur onderweg via La Spezia. De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Pisa en Genua, beide goed verbonden met regionale treinen.
Met de auto komen is een slecht idee. De parkeerplaats van het dorp heeft ongeveer 60 plekken voor 2,50 euro per uur en staat in de zomer al vroeg in de ochtend vol. Vanaf het station rijdt de pendelbus ongeveer elke 15 minuten naar het dorp; deze stopt rond 19:30 uur. Na dat tijdstip blijft alleen de Lardarina over. De veerboot bedient het dorp niet bij gebrek aan een haven.
Wanneer gaan?
De ideale periode loopt van half mei tot eind juni en van september tot half oktober, wanneer de paden open zijn, het licht zacht is en de wijngaarden van kleur beginnen te veranderen. Op 29 juni brengt het feest van San Pietro leven in het dorp met een processie en de uitdeling van de Torta dei Fieschi op het dorpsplein. Vermijd het hart van de zomer: zelfs hier zijn de paden overvol en maakt de hitte de klim van de Lardarina zwaar.
Een uitstapje dat je alleen moet boeken als je niet bang bent voor een beetje inspanning! 382 treden! Dat is wat je moet beklimmen. Het resultaat is echter extreem belonend. Je hebt het gevoel dat je een plek betreedt die bewaard is gebleven en die je echt moet verdienen. Een sfeer die meer in het binnenland ligt, wat me deed denken aan sommige dorpen op Corsica. En dan die charme van de wijngaarden, dat geeft het een unieke identiteit.