Split, het Romeinse paleis waar mensen nog steeds wonen
Keizer Diocletianus liet in de vierde eeuw zijn buitenverblijf bouwen op deze plek, direct aan de zee. Zeventien eeuwen later koken er nog steeds families binnen de muren, slapen er katten op de Romeinse zuilen en schenken bars Kroatische wijn in de gewelfde kelders. Wat deze stad uniek maakt, is dat het geen museum is. Het is een bewoonde wijk die al sinds de oudheid in gebruik is, op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat en waar de was hangt te drogen tussen de eeuwenoude bogen.De ideale uitvalsbasis voor Dalmatië
Als tweede stad van Kroatië fungeert Split als een geweldig startpunt voor de Dalmatische eilanden en de nationale parken. Maar de stad reduceren tot slechts een tussenstop zou een vergissing zijn. Het historische centrum verdient minstens twee volle dagen, met een mix van een Romeins paleis, een beboste heuvel en een levendige boulevard. De stad trekt zowel geschiedenisliefhebbers als feestgangers van het Ultra Europe festival. Het ritme is mediterraan: je dineert laat, drinkt uitgebreid koffie en de avondwandeling over de Riva is een heilig ritueel.Geschikt voor:
- Liefhebbers van geschiedenis en Romeinse architectuur
- Reizigers die stad, strand en eilandhoppen naar Hvar, Brač of Vis willen combineren
- Koppels op zoek naar dakterrassen, stenen steegjes en dineren aan de waterkant
- Festivalgangers in de zomer, in het bijzonder voor Ultra Europe
- Families, dankzij het ondiepe water bij het strand van Bačvice
Niet geschikt voor:
- Wie de drukte wil vermijden: in juli en augustus loopt het historische centrum volledig vol
- Liefhebbers van zandstranden, Split heeft vooral kiezels en beton
- Reizigers die buiten het seizoen absolute rust zoeken, want veel restaurants sluiten van november tot maart
Een redelijk budget voor de Dalmatische kust
Split is goedkoper dan Dubrovnik, maar de prijzen zijn sinds de invoering van de euro in 2023 flink gestegen. In het hoogseizoen kan een overnachting in het historische centrum behoorlijk prijzig zijn. Buiten het seizoen liggen de tarieven 30 tot 50 procent lager.| Uitgave | Prijsindicatie |
|---|---|
| Overnachting hostel of kamer bij een particulier | 20 tot 50 euro |
| Overnachting 3-sterrenhotel of comfortabel appartement | 60 tot 130 euro |
| Eten voor onderweg (burek, pizzapunt, broodje) | 3 tot 8 euro |
| Diner in een restaurant (hoofdgerecht + drankje) | 15 tot 30 euro |
| Vervoer + dagactiviteiten | 10 tot 25 euro |
| Budget voor backpackers per dag | 45 tot 70 euro |
| Comfortabel budget per dag | 100 tot 180 euro |
Een veilige en toegankelijke stad
Kroatië is een zeer veilig land. De gebruikelijke voorzorgsmaatregelen volstaan: let in het hoogseizoen op je spullen in drukke gebieden zoals in het Paleis van Diocletianus en op de Riva. Kleine criminaliteit komt nauwelijks voor. De jongere generatie spreekt uitstekend Engels en in de toeristische sector is dit vrijwel overal de standaard. Het mediterrane klimaat zorgt voor zeer hete en droge zomers, met uitschieters boven de 35 graden in juli en augustus. Kroaten passen zich dan aan met een middagdutje en veel zaken sluiten tussen 14:00 en 17:00 uur. Water en zonnebrandcrème zijn essentieel, maar denk ook aan schoenen met een zachte zool. De kasseien in de oude stad zijn door de eeuwen heen gladgesleten.Het Paleis van Diocletianus en het historische hart
Het Paleis van Diocletianus is geen monument waar je met een ticket naar binnen gaat, het is een complete wijk. Je komt binnen via de Gouden Poort in het noorden, de Zilveren Poort in het oosten, de IJzeren Poort in het westen of de Bronzen Poort die uitkijkt op de Riva. Binnen leiden witstenen steegjes naar piepkleine pleinen, gerestaureerde Romeinse kelders, ambachtelijke winkeltjes en restaurants die in de oude keizerlijke muren zijn gevestigd. Het Peristylium, het centrale plein van het paleis omzoomd door Korinthische zuilen en een Egyptische sfinx, is het kloppende hart van de stad. 's Avonds legt een restaurant rode kussens op de treden, klinkt er akoestische muziek tussen de muren en drinken mensen wijn in de koelte. Het is een van de meest bijzondere plekken in Europa om wat te drinken.Tip van een kenner: beklim de toren van de kathedraal van Sint-Domnius voor een panoramisch uitzicht over de daken, de haven en de eilanden. Het combinatieticket voor de kathedraal, crypte en doopkapel kost ongeveer 7 euro. Ga vroeg in de ochtend om de wachtrijen te vermijden.
Varoš en de Marjan-heuvel: het Split voor de locals
Direct ten westen van het paleis begint Varoš, de oudste woonwijk van de stad. Stenen huizen met groene luiken, smalle trappen en overal katten. Geen souvenirwinkels of massa's toeristen hier. Dit is de buurt waar de inwoners van Split hun ochtendkoffie drinken in naamloze barretjes. Vanuit Varoš loopt een pad omhoog naar de Marjan-heuvel, de groene longen van de stad. Dit dennenbos torent bijna 180 meter boven de zee uit. De gemarkeerde paden leiden naar spectaculaire uitkijkpunten, kleine middeleeuwse kapelletjes en afgelegen inhammen aan de zuidkant.Tip van een kenner: beklim voor de zonsondergang het uitkijkpunt Telegrin, het hoogste punt van Marjan. Het uitzicht over de eilanden Šolta, Brač en Hvar is indrukwekkend en je bent er vaak helemaal alleen.
Bačvice en de kustlijn
Het strand van Bačvice, op vijf minuten lopen van het busstation, is een lokale instelling. De inwoners van Split spelen hier picigin, een sport die hier is uitgevonden waarbij het de bedoeling is om een klein balletje in de lucht te houden zonder dat het water raakt. Het water is er over een lange afstand erg ondiep, wat fijn is voor families. We willen eerlijk zijn: Bačvice is geen hagelwit paradijs. Het is beton en kiezel, in de zomer overvol en met luidruchtige bars op de achtergrond. Maar de sfeer is aanstekelijk en de zonsondergangen vanaf de terrassen aan het strand zijn een hoogtepunt van het verblijf.Eilanden vanaf Split: Hvar, Brač, Vis
De haven van Split is de belangrijkste hub voor veerboten naar de Dalmatische eilanden. Brač en het strand van Zlatni Rat, herkenbaar aan de hoornvorm die verandert met de stroming, zijn in een uur per veerboot bereikbaar. Hvar, bekend om het nachtleven en de lavendelvelden, bereik je in een uur met een snelle catamaran. Vis, het meest afgelegen en minst toeristische eiland, is beroemd om zijn blauwe grot.Tip van een kenner: boek je tickets voor de veerboot in het hoogseizoen vooraf via de website van Jadrolinija of Krilo. De snelle catamarans naar Hvar kosten ongeveer 6 tot 11 euro per persoon. Als je met de auto bent, houd er dan rekening mee dat de veerboten voor voertuigen naar Brač snel volgeboekt zijn.
Samen met Zadar en Dubrovnik is Split een niet te missen badplaats in het zuiden van Kroatië. Er zijn veel monumenten om te bezoeken en steegjes met kleine tavernes om van het mediterrane klimaat te genieten. De keerzijde is dat het er erg druk is en de prijzen in de zomer flink stijgen.
Persoonlijk vond ik de ommuurde stad Dubrovnik leuker. Maar Split is ook een mooi vertrekpunt, vooral naar het feestelijke eiland Hvar.