Kreta bezoeken
Kreta is het grootste eiland van Griekenland en het meest eigenzinnige: tweehonderdvijftig kilometer van oost naar west, in het midden een bergketen van tweeduizend vierhonderd meter, en een geschiedenis die duizend jaar vóór die van Athene begint. Je doorkruist het niet van punt tot punt in één week.
Heraklion bewaart de Minoërs, Chania de Venetianen, en Omalos, een herdersdorp op duizend meter, opent de deur naar de kloof.
Dit ga je leuk vinden als
- Archeologie je interesseert: hier begint Europa
- Je wandelt: het witte massief is een wandelgebied op zich
- Je in mei, juni of september komt, vóór en na de hitte
Kijk ergens anders als
- Je alles in één week wilt zien: het eiland is 250 kilometer lang
- Je in juli of augustus komt: 35 °C, en de kloof wordt een beproeving
- Je op het openbaar vervoer rekent: bussen verbinden de steden, niet de baaien
Niet te missen
-
1 Het paleis van Knossos +10 aanbev.
Het grootste Minoïsche paleis, zeven eeuwen bewoond in de bronstijd, met zijn trappen op meerdere niveaus en zijn gereconstrueerde rode zuilen. De restauraties van Arthur Evans worden betwist: je bezoekt evenzeer het paleis als het idee dat men er in 1900 van had.
-
2 Het archeologisch museum van Heraklion +8 aanbev.
Vijfduizend vijfhonderd jaar in zevenentwintig zalen, en de stukken die Knossos niet kan tonen: de slangengodinnen, de fresco's van het paleis en de schijf van Phaistos, een kleikoek vol symbolen die nooit iemand heeft ontcijferd.
-
3 De Samariakloof +3 aanbev.
Zestien kilometer afdaling tussen twee wanden, van het plateau van Omalos tot aan de Libische Zee. Vijf tot zeven uur lopen, in één richting, en de doorgang van de Poorten is maar drie meter breed onder driehonderd meter rotswand.
-
4 De Venetiaanse haven van Heraklion +11 aanbev.
De grootste haven van het eiland en zijn kloppend hart: hier komen de veerboten uit Athene aan, hiervandaan vertrekken die naar de Cycladen en de Dodekanesos. Het fort Koules, in de 16e eeuw door Venetië gebouwd, bewaakt nog altijd de ingang.
-
5 Chania +6 aanbev.
De roze Venetiaanse vuurtoren aan het eind van de pier, de Ottomaanse steegjes achter het arsenaal, en de laouto die je 's avonds hoort. Het is de mooiste stad van het eiland, en je doorkruist haar helemaal te voet.
De klassieke fout
Loop de Samariakloof niet heen en terug. De afdaling gaat één kant op en eindigt in Agia Roumeli aan de zuidkust, vanwaar je per boot en dan per bus terugkeert: reken op de hele dag, en koop je retourticket voordat je afdaalt. Het park sluit bovendien van november tot april, zonder uitzondering.
Onze routes op Kreta
| Duur | Route | Wat je ziet |
|---|---|---|
| 3 dagen | Heraklion | Knossos, het museum, de haven |
| 1 week | Heraklion › Chania | De Minoërs en de Venetianen, twee uur rijden |
| 10 dagen | Chania › Omalos › de zuidkust | De kloof, de bergen, de Libische Zee |
De noordelijke weg verbindt Heraklion in twee uur met Chania, en het is de enige snelle weg van het eiland. Alles wat ervan afwijkt, betaal je in haarspeldbochten.
De zuidkust is bereikbaar via slechts vier of vijf wegen die de bergen oversteken, en sommige dorpen bereik je alleen per boot. Dat heeft ze gehouden zoals ze zijn.
Beste reistijd op Kreta
| Cijfer | Seizoen | Weer | Drukte en prijzen |
|---|---|---|---|
| Mei, juni en september | 23 tot 29 °C, zee op 22 | Gematigd, de kloof is begaanbaar | |
| April en oktober | 18 tot 24 °C, fris in de bergen | Weinig volk, Samaria opent in mei | |
| Juli en augustus | 30 tot 36 °C, meltemi | Overvol, prijzen verdubbeld | |
| November tot maart | 14 tot 18 °C, sneeuw op de toppen | Uitgestorven, de steden leven, de kloof sluit |
Ons advies
Het park van Samaria opent alleen van mei tot oktober, en de precieze datum hangt af van het debiet van de beek: hij wordt veertien dagen vooraf aangekondigd, niet eerder. Als de kloof de reden van je reis is, boek dan niets voordat de opening bekend is.
Reizen naar Kreta
-
1 Met het vliegtuig Het snelst
Transavia, Ryanair en easyJet vliegen van april tot oktober vanaf Amsterdam, Eindhoven en Brussel naar Heraklion en Chania, in ruim drie uur. Buiten het seizoen gaat het via Athene, wat twee uur en een overstap kost.
-
2 Met de boot Vanuit Athene
de nachtveerboten uit Piraeus komen bij het ochtendgloren aan in Heraklion of Chania, negen uur overtocht, met hutten en auto aan boord. Zo rijg je Athene en Kreta aan elkaar zonder opnieuw te vliegen.
-
3 Met de huurauto Op het eiland
nodig zodra je de twee steden verlaat. De bergwegen zijn smal en de afstanden bedrieglijk: reken op een gemiddelde van veertig kilometer per uur zodra je de noordelijke weg verlaat.
De haven van Heraklion is ook de poort naar de Cycladen en de Dodekanesos: Santorini ligt op twee uur met de snelboot, waardoor je een eiland kunt toevoegen zonder via het vasteland terug te gaan.
Vervoer op Kreta
Wat eet je op Kreta?
- Dakos: een harde gerstebeschuit, overgoten met geraspte tomaat, olijfolie en mizithra, een verse schapenkaas. Het voorgerecht van elke taverne, en het bord dat de Kretenzische keuken samenvat.
- Kalitsounia: kleine pakketjes met verse kaas of wilde kruiden, hartig of met honing gezoet naargelang de streek. Uit de oven of gefrituurd, en nooit allebei in hetzelfde dorp.
- Olijfolie: Kreta levert een derde van de Griekse productie, van bomen die soms duizend jaar oud zijn. De coöperaties verkopen per liter, en het verschil met supermarktolie proef je op kaal brood.
- Gekookte slakken: chochlioi, na de regen geraapt, gestoofd met azijn en rozemarijn. Een vastengerecht dat een feestgerecht werd.
- Lam met stamnagathi: geit of lam met een bittere wilde cichorei uit de bergen, gebonden met citroen en ei. De berg op een bord.
- Raki: de tsikoudia, een druivenmoerbrandewijn die in november wordt gestookt, ijskoud geserveerd en aan het eind van elke maaltijd aangeboden. Je bestelt hem niet, je aanvaardt hem.
- Tijmhoning: geoogst op de hoogvlakten op duizend meter, bijna bitter, en het enige toegestane gezelschap voor schapenyoghurt.
De dorpstaverne serveert wat 's ochtends is gekookt, en soms lees je de kaart in de keuken, pan voor pan. Dat is de gewoonte, geen gunst: vraag of je mag kijken, hier is dat normaal.
Waar overnachten op Kreta?
| Gebied | Waarvoor | Goed om te weten |
|---|---|---|
| Chania, oude stad | Venetiaanse haven, steegjes, restaurants | De mooiste basis, duur in augustus |
| Heraklion, centrum | Museum, Knossos, veerboten | Werkstad, minder mooi, minder duur |
| Omalos | Start van de kloof bij dageraad | Drie herbergen, duizend meter, koele nachten |
| De zuidkust | Libische Zee, afgelegen dorpen | Weinig kamers, toegang over de bergen |
| Rond de luchthaven van Heraklion | Vroege vluchten, laatste nacht | Praktisch en zonder charme: één nacht, geen twee |
Slapen in Omalos op de avond vóór de kloof verandert je dag: je vertrekt om zeven uur, vóór de bussen uit Chania, en je daalt de eerste kilometers in de schaduw en in stilte af.
De gerestaureerde stenen huizen van de bergdorpen kosten de helft van de kust en geven toegang tot een Kreta dat de badplaatsen nooit tonen.
Wat kost een reis op Kreta?
| Stijl | Duur | Budget per persoon |
|---|---|---|
| Krap (eenvoudige kamers, bus, taverne) | 7 dagen | 350 tot 500 € |
| Comfortabel (hotel, auto, restaurants) | 7 dagen | 800 tot 1.200 € |
| Hoog (karakterhuis, gids, boot) | 7 dagen | 2.000 tot 3.000 € |
- Het combiticket voor Knossos en het archeologisch museum: beide sites delen één toegangsbewijs, drie dagen geldig, en ze vullen elkaar precies aan.
- De dorpstavernes: vijftien tot twintig euro voor een volledige maaltijd met de raki van het huis, tegen het dubbele aan de havens.
- Mei en september: dezelfde kamer kost de helft van augustus, met een zee van 22 °C en een open kloof.
- De bus tussen de steden: een paar euro voor Heraklion-Chania, sneller dan de auto als je het parkeren meetelt, en comfortabel.
- Olie bij de coöperatie: per liter bij de producent gekocht kost ze een derde van een delicatessenprijs, en je neemt ze mee in een jerrycan.
Tradities en cultuur op Kreta
De Minoïsche beschaving is de eerste van Europa: paleizen van meerdere verdiepingen, stromend water, schrift, en dat alles vijftienhonderd jaar vóór het Parthenon. Haar schrift, lineair A, is nog altijd niet ontcijferd, en de schijf van Phaistos blijft het meest bekeken en het minst begrepen voorwerp van het museum.
Kreta was vier eeuwen Venetiaans en twee Ottomaans, en sloot zich pas in 1913 bij Griekenland aan. Daar komen de vuurtoren van Chania vandaan, de minaretten boven de steegjes, en een eilandidentiteit die Kretenzers vóór de Griekse noemen.
Twee nuttige gewoonten. De raki aan het eind van de maaltijd wordt aangeboden en laat zich slecht weigeren: één glas volstaat, en je bent beleefder als je het vol laat staan dan wanneer je het afslaat.
En in de kloof: water neem je bij de gemarkeerde bronnen, niet uit de beek, en dichte schoenen zijn geen advies: de bodem bestaat zestien kilometer lang uit rollende kiezels, en de bewakers weren sandalen bij de ingang.
