Montenegro, een stukje Middellandse Zee in een notendop
Bergen die loodrecht in een onwerkelijk blauwe zee duiken, middeleeuwse vestingen die aan rotswanden lijken te kleven en een haarspeldbochtenweg die je de adem beneemt nog voordat je er bent. Montenegro dankt zijn naam aan de donkere bossen van zwarte dennen die de toppen bedekken. Dit piepkleine Balkanland, ongeveer zo groot als Noord-Ierland, herbergt op 13.000 km² vijf nationale parken, bijna 300 km kustlijn en de diepste kloof van Europa.
De ideale toegangspoort tot de Balkan
Dit land is perfect voor reizigers die dromen van Kroatische landschappen zonder de drukte, voor natuurliefhebbers die bergwandelingen willen afwisselen met zwemmen, en voor geschiedenisliefhebbers die de Venetiaanse en Ottomaanse overblijfselen waarderen. De toeristische infrastructuur aan de kust is goed ontwikkeld, in toeristische zones kun je prima terecht met Engels en de veiligheid is geen punt van zorg.
Montenegro zal reizigers die op zoek zijn naar eindeloze zandstranden of een uitbundig nachtleven zoals in Kroatië waarschijnlijk teleurstellen. De stranden bestaan vaak uit kiezelbaaien die in de zomer overvol kunnen zijn. Liefhebbers van pure luxe zullen de badplaatsen minder verfijnd vinden dan in Griekenland of Italië. Het schitterende binnenland vereist een auto om goed te kunnen verkennen. Zonder eigen vervoer mis je het beste van het land.
Een zeer redelijk budget voor Zuid-Europa
Reken op 50 tot 80 euro per dag voor een gemiddelde reisstijl, inclusief accommodatie en maaltijden. Een overnachting in een appartement kost 30 tot 60 euro, een restaurantmaaltijd 8 tot 15 euro. Een huurauto begint bij 25 euro per dag. Activiteiten zoals raften of boottochten kosten ongeveer 20 tot 50 euro.
De baai van Kotor en zijn hangende dorpen
Kotor trekt alle aandacht. Deze vestingstad aan het einde van een fjordachtige baai staat sinds 1979 op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. De geplaveide steegjes, de Sint-Tryphonkathedraal uit de twaalfde eeuw en de vestingmuren die tot aan de burcht San Giovanni reiken, zijn een dagbezoek waard. Beklim de 1350 treden naar de top voor een overweldigend uitzicht.
Het probleem in Kotor zijn de cruiseschepen. In het hoogseizoen spuwen tot wel vier schepen tegelijkertijd duizenden bezoekers de steegjes in. De oplossing is om in de stad zelf te overnachten en de stad in de ochtend voor 9:00 uur of na 17:00 uur te verkennen, wanneer de passagiers weer aan boord zijn.
Perast en Onze-Lieve-Vrouwe van de Rots
Perast is het ultieme ansichtkaartbeeld. Dit dorp van 300 inwoners heeft een rij Venetiaanse paleizen die uitkijken op twee kleine eilandjes. Een daarvan, Onze-Lieve-Vrouwe van de Rots, is een kunstmatig eiland met een kerk die in de vijftiende eeuw door zeelieden werd gebouwd. Je kunt er vanaf de kade voor een paar euro met een bootje naartoe varen. De rust in Perast staat in schril contrast met de drukte in Kotor, dat slechts 12 km verderop ligt.
Vriendentip: rijd vanuit het Nationaal Park Lovćen naar Kotor via de weg met 25 haarspeldbochten. Deze slingerweg biedt duizelingwekkende panorama's over de baai. Vertrek vroeg om minder bussen tegen te komen.
Durmitor: de kloof en de bergmeren
In het noorden van het land ligt Durmitor, een massief dat op de werelderfgoedlijst staat. De canyon van de Tara, de op één na diepste ter wereld na de Grand Canyon, bereikt een diepte van 1.300 meter over een lengte van 82 km. De rivier die de kloof uitsleet, wordt vanwege de zuivere turquoise kleur de 'traan van Europa' genoemd.
Žabljak, met 1.450 meter de hoogste stad van de Balkan, dient als uitvalsbasis. Het Zwarte Meer ligt op 3 km van het centrum en is te voet bereikbaar. Dit gletsjermeer met zijn donkere water en omringende dennenbossen biedt een heerlijke wandeling van een uur langs de oevers. Voor ervaren wandelaars is de beklimming van de Bobotov Kuk, die op 2.523 meter hoogte ligt, een uitdaging.
Raften op de Tara is de meest populaire activiteit. Tochten van twee of drie dagen voeren door kloven die anders onbereikbaar zijn. De stroomversnellingen zijn in de zomer, wanneer het waterpeil zakt, ook goed te doen voor beginners. Reken op 60 tot 100 euro voor een volledige dag inclusief vervoer vanaf de kust.
De Adriatische kust: van jetset tot geheime baaien
Budva is het centrum van het badplaatsleven. De oude vestingstad lijkt op een miniatuurversie van Dubrovnik. De omliggende stranden, zoals Mogren dat bereikbaar is via een tunnel in de rotsen, bieden helder water. De plaats trekt een jong publiek aan vanwege de beachclubs en het zomerse nachtleven.
Zes kilometer naar het zuiden ligt het dorp Sveti Stefan op een eilandje dat door een landengte met de kust is verbonden. Dit voormalige vissersdorp dat is omgebouwd tot luxehotel, is alleen van een afstandje te fotograferen. Vanaf het aangrenzende openbare strand kun je van het decor genieten zonder te betalen voor een kamer.
De rustigere stranden
Ulcinj, helemaal in het zuiden nabij de Albanese grens, bezit het langste zandstrand van het land, Velika Plaža, dat zich uitstrekt over 13 km. Deze stad met een Albanese meerderheid heeft een andere sfeer dan de rest van de kust. Ada Bojana, een riviereiland in de delta van de Bojana, trekt kitesurfers en nudisten aan.
Het schiereiland Luštica, tussen Tivat en Herceg Novi, verbergt baaien die alleen over zee of via wandelpaden bereikbaar zijn. Dobrec en Rose zijn van die ongerepte plekken waar de olijfbomen tot aan het water reiken.
Het onbekende binnenland: het meer van Skadar en het klooster van Ostrog
Het meer van Skadar, het grootste meer van de Balkan dat wordt gedeeld met Albanië, beslaat 400 km². Het kalme water herbergt kolonies kroeskoppelikanen en 280 vogelsoorten. Het dorp Virpazar is het vertrekpunt voor bootexcursies door de waterlelies en meanders.
De wijnregio Crmnica grenst aan het meer. De lokale druivensoorten Vranac en Krstač produceren wijnen die buiten de Balkan nauwelijks bekend zijn. De familiewijnhuizen in Godinje bieden proeverijen aan met kaas en gerookte ham voor 15 tot 30 euro.
Het klooster van Ostrog, geklemd tegen een rotswand op 900 meter hoogte, is de meest bezochte orthodoxe bedevaartplaats van de Balkan. De kronkelende toegangsweg is net zo indrukwekkend als de locatie zelf. De kapellen in de grot dateren uit de zeventiende eeuw. De toegang is gratis, maar schouders moeten bedekt zijn.
Vriendentip: bezoek het Nationaal Park Biogradska Gora als je rust zoekt. Het oerbos, een van de laatste in Europa met bomen van meer dan 500 jaar oud, omringt een vredig meer. De paden blijven zelfs in augustus rustig.
Montenegro op je bord: smaken uit de bergen en de zee
De Montenegrijnse keuken kent twee kanten. Aan de kust domineren gegrilde vis, crni rižot gekleurd met inktvisinkt en zeevruchten in buzara de menukaart. Bij dit laatste gerecht worden schaaldieren gestoofd in een bouillon van knoflook, witte wijn en peterselie. Brood is essentieel om de laatste druppels saus op te deppen.
In het binnenland ligt de nadruk op gerookt vlees en stevige kost. Njeguški pršut, rauwe ham gedroogd in de berglucht en gerookt op beukenhout, doet niet onder voor de beste Italiaanse prosciutto's. Het dorp Njeguši in het Lovćen-gebergte is hiervan de exclusieve herkomst. Proef het met kajmak, een dikke room, en lokale kaas.
Kačamak, een bergpolenta gemengd met aardappelen en overgoten met kajmak, vergezelt lam dat onder een ijzeren deksel wordt bereid. Ćevapi, kleine gegrilde worstjes geserveerd in platbrood, zijn de nationale fastfood. Burek gevuld met kaas vind je in elke bakkerij voor minder dan 2 euro.
Wanneer naar Montenegro reizen?
De ideale periode loopt van mei tot september. De maand mei biedt de beste balans met aangename temperaturen, redelijke prijzen en een gematigde drukte. In juni en september kun je van de zee genieten zonder de zomerse massa.
In juli en augustus concentreren toeristen zich aan de kust. Populaire stranden raken vol, de prijzen voor accommodaties verdubbelen en de temperatuur loopt op tot 30 tot 35°C. Deze maanden zijn geschikter voor het verkennen van de bergen, waar de temperaturen draaglijk blijven. Raften kan van mei tot oktober, met wildere rivieren in het voorjaar na de sneeuwsmelt.
De winter verandert het noorden in een skigebied. Kolašin en Žabljak bieden pistes die van december tot maart toegankelijk zijn. Aan de kust blijft het mild, maar veel etablissementen sluiten tussen november en maart. Winterfestivals, zoals het carnaval van Kotor in februari, brengen leven in dit laagseizoen.
Hoe reis je naar Montenegro?
Twee internationale luchthavens bedienen het land. Podgorica, de hoofdstad, ontvangt vluchten vanuit verschillende Europese steden met Ryanair, Wizz Air, Turkish Airlines en Air Serbia. Tivat, aan de kust nabij Kotor, biedt seizoensverbindingen met enkele Europese steden, waaronder Londen.
Vanuit Parijs zijn er momenteel geen directe vluchten. Tussenstops zijn meestal in Wenen, Belgrado, Istanboel of Rome. Reken op 150 tot 350 euro voor een retour, afhankelijk van het seizoen en hoe vroeg je boekt. De reistijd varieert van 4 tot 7 uur afhankelijk van de overstap.
Een alternatief is vliegen op Dubrovnik in Kroatië, dat vanuit Frankrijk zeer goed bereikbaar is. De Montenegrijnse grens ligt op 30 km afstand. Let in de zomer op de wachttijden bij de grenspost. Houd rekening met een uur extra reistijd in de weekenden van juli en augustus. Voor reizigers met een Frans paspoort is geen visum nodig voor een verblijf van minder dan 90 dagen. Het Franse rijbewijs is voldoende. Reizigers uit België checken het best de regels voor hun eigen nationaliteit.
Hoe verplaats je je in Montenegro?
Een huurauto blijft onmisbaar om het land goed te verkennen. De kustwegen zijn in goede staat, de bergwegen zijn bochtiger maar goed begaanbaar. Reken op 25 tot 40 euro per dag voor een standaardauto. Reserveer in het hoogseizoen vooraf. Lokale bureaus hanteren vaak lagere borgsommen dan de grote internationale verhuurders.
Het busnetwerk dekt het grootste deel van de toeristische bestemmingen. Verbindingen tussen kuststeden zijn frequent en goedkoop. Een rit Kotor-Budva kost ongeveer 3 euro voor 30 minuten reistijd. Bussen naar het noorden rijden minder vaak. De rit Podgorica-Žabljak duurt 3 uur voor ongeveer 10 euro.
Een treinlijn doorkruist het land van zuid naar noord, van Bar tot aan de Servische grens. De route naar Belgrado volgt een van de meest spectaculaire spoorlijnen van Europa, met 254 tunnels en het viaduct van Mala Rijeka, de hoogste spoorbrug van het continent. De wagons zijn niet erg modern, maar de reis is de ervaring waard. In de zomer varen er watertaxi's langs de kust. Handig om baaien te bereiken die over de weg onbereikbaar zijn.
