Kasteel van Gordes: beoordelingen en praktische tips

De duizendjarige wachter van de Luberon

De goudkleurige stenen van het Kasteel van Gordes flonkeren al bijna duizend jaar in de zon van de Provence. Dit massieve bouwwerk met zijn ronde torens en kantelen torent hoog boven het dorp uit, dat terecht is opgenomen in de lijst van Plus Beaux Villages de France. Het kasteel domineert de vallei van Apt op een manier die zowel defensief als statig aandoet. De noordgevel is opgetrokken uit hoge, sobere muren, terwijl aan de zuidkant de Renaissance kruiskozijnen het licht binnenlaten met een typisch mediterrane elegantie.

Waarom dit kasteel zo fascineert

Het kasteel wordt al in 1031 genoemd door Guillaume d'Agoult, een van de machtigste feodale heren van de Provence, en groeide al snel uit tot een nobile castrum, de enige burcht in de regio met die titel. In de 14e eeuw werd het versterkt als antwoord op de plunderingen door Raymond de Turenne en zijn troepen, waardoor het zelfs de godsdienstoorlogen wist te doorstaan.

Tussen 1525 en 1541 transformeerde Bertrand Rambaud de Simiane de middeleeuwse vesting tot een Renaissance-residentie, zonder daarbij het militaire verleden uit te wissen. Deze dubbele identiteit vormt de kern van de charme: een kasteel dat zich opent voor kunst en licht.

De trap en de schouw: twee sculpturale hoogstandjes

Zodra je de binnenplaats betreedt, dwingt de monumentale wenteltrap respect af. Elke trede is gehakt uit een enkel blok steen, afkomstig uit de groeves van Menerbes, Oppède en Saint-Pantaléon. De beeldhouwers hebben er details van verbazingwekkende verfijning in aangebracht, zoals elegante zwanen, familiewapens, kraagstenen, gestileerde distels, mollige engeltjes en delicate schelpvormen.

Op de eerste verdieping bevindt zich in de 23 meter lange zaal een schat die sinds 1902 is geclassificeerd als Monument Historique: een kolossale schouw van 7,20 meter lang en 4,50 meter hoog. Het jaartal 1541 markeert de voltooiing van de werkzaamheden door Simiane. In de twaalf nissen stonden ooit statuetjes van de apostelen met Christus in het midden, maar die werden vernietigd tijdens de Franse Revolutie, toen ook het familiewapen werd weggehakt. De gestileerde acanthusbladeren, gebeeldhouwde distels en cassettenplafonds met rozetten wedijveren in verfijning in de okerkleurige steen.

Een uitzonderlijk panorama en een tip van de kenner

Vanaf de terrassen kijk je uit over het Comtat Venaissin en de vallei tot aan de Alpilles. De wijngaarden, olijfboomgaarden en lavendelvelden vormen een mozaïek dat met de seizoenen mee verandert: frisgroen in het voorjaar, goud en paars in de zomer, en rood en oker in de herfst.

De tip van een insider: wil je de architecturale evolutie van het kasteel in één oogopslag doorgronden, ga dan naar de ingang van de tuin van het hotel Simiane, tegenover de noordgevel. Van links naar rechts zie je de Saraceense toren uit de 12e eeuw met zijn middeleeuwse kantelen, de ontkroonde toren uit de 14e eeuw met dakpannen, en de Renaissance-torens uit de 16e eeuw in opdracht van Bertrand de Simiane. Het is de beste plek voor een foto en een gratis geschiedenisles.

Een podium voor hedendaagse kunst

Nadat het kasteel eind jaren 60 voor een symbolisch bedrag werd aangekocht door Victor Vasarely, bloeide het na een restauratie weer op. Van 1970 tot 1996 gingen de geometrische kunstwerken van de schilder een opvallend contrast aan met de middeleeuwse gewelven. Vandaag de dag zet het kasteel zijn culturele missie voort met exposities die elk jaar wisselen. In 2025 zijn de foto's van Hans Silvester te zien in de gewelfde zalen.

Een speciale zaal belicht de geschiedenis van Gordes en eert de kunstenaars die zich in het dorp vestigden, zoals Marc Chagall, André Lhote en Jean Deyrolle. Het kasteel is allang geen starre vesting meer uit het verleden, maar een levendige plek waar erfgoed en creativiteit elkaar versterken.