Big Ben, de gebarsten klok die sinds 1859 de tijd aangeeft in Londen
Het is precies twaalf uur. Vanaf 96 meter hoogte laat de toren twaalf doffe slagen horen die over de Theems galmen en de klinkers van Westminster doen trillen. Dit lage geluid, een licht zwevende mi, dankt zijn unieke klank aan een barst die enkele weken na de ingebruikname van de klok in 1859 ontstond. Juist die imperfectie maakt Big Ben zo herkenbaar.
Waarom Big Ben bezoeken?
De naam is verwarrend, maar dat is een leuk weetje voor op een verjaardag. Big Ben is de naam van de klok van 13,7 ton die in de top van de Elizabeth Tower hangt, niet van de toren zelf. Het uurwerk heet de Great Westminster Clock. Het geheel maakt deel uit van het paleis van Westminster, de zetel van het Britse parlement en sinds 1987 opgenomen op de UNESCO Werelderfgoedlijst. De toren is ontworpen door de architecten Charles Barry en Augustus Pugin in neogotische stijl en werd in 1859 voltooid als vervanging voor het oude paleis dat in 1834 door brand werd verwoest.
Naast het politieke symbool is Big Ben een levend stukje victoriaanse techniek. Het uurwerk loopt al ruim 160 jaar zonder grote onderbrekingen. De nauwkeurigheid wordt gewaarborgd door een systeem dat even simpel als doeltreffend is: er liggen oude pennies van voor de decimalisering op de slinger. Eén muntje toevoegen versnelt het uurwerk met 0,4 seconde per dag. Sinds de recente restauratie verloopt de synchronisatie via gps via het National Physical Laboratory (Brits nationaal instituut voor metrologie), maar de pennies liggen er nog steeds.
Een spectaculaire restauratie die de toren zijn kleuren teruggaf
Tussen 2017 en 2022 onderging de Elizabeth Tower de grootste onderhoudsbeurt uit zijn geschiedenis. Het project duurde vijf jaar en kostte 80 miljoen pond (ongeveer 95 miljoen euro), het dubbele van de oorspronkelijke schatting. Ambachtslieden demonteerden en restaureerden de 1.000 onderdelen van het uurwerk, reinigden de door vervuiling zwartgeblakerde gevel steen voor steen en vervingen de 312 panelen van opaalglas van elke wijzerplaat.
De grootste verrassing kwam van de verflagen. Door de zwarte verf te verwijderen die in de jaren 1930 was aangebracht om de effecten van roet te maskeren, ontdekten de restaurateurs het originele palet uit 1859: een opvallend Pruisisch blauw met gouden accenten, gecombineerd met het rood, wit en blauw van de Union Jack op de decoratieve elementen. De heraldische schilden die de vier naties van het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigen, zijn opnieuw geschilderd volgens de ontwerpen van Barry, met de Engelse roos, de Schotse distel, het Ierse klaverblad en de Welshe prei. Dat diepblauwe contrast met het goud geeft de toren een elegantie die onder het zwart niet zichtbaar was.
De toren beklimmen: 334 treden en een intense zintuiglijke ervaring
Sinds 2023 zijn rondleidingen in de Elizabeth Tower open voor internationale bezoekers, een primeur in de geschiedenis van de toren. De route duurt 90 minuten en vergt de nodige fysieke inspanning: 334 wenteltreden in een smalle trap zonder lift. Tassen en camera's blijven in de kluisjes. Hierop worden geen uitzonderingen gemaakt.
Wat kun je binnen verwachten?
De gids begint in Westminster Hall, het oudste deel van het paleis, voordat je via een kleine houten deur de enige toegang tot de toren betreedt. Tijdens het stijgen passeer je tentoonstellingsruimtes waar de restauratiefasen in beeld zijn gebracht. Bij trede 114 bevindt zich een donkere ruimte die vroeger diende als gevangeniscel voor ongedisciplineerde parlementsleden. De laatste gevangene, Charles Bradlaugh, bracht hier in 1880 een nacht door omdat hij weigerde de eed op de Bijbel af te leggen.
Hogerop onthult de uurwerkruimte de raderen van de klok, met zijn enorme tandwielen en gewichten van meer dan een ton. Het hoogtepunt is de klokkentoren, waar de klok Big Ben op enkele meters afstand hangt. Als je er bent wanneer de klok slaat, bereid je oren dan voor: het geluid bereikt 118 decibel. Gehoorbescherming is aanwezig. Tot slot biedt het pad achter de wijzerplaten een bijzonder moment: het licht filtert door het opaalglas terwijl de wijzers van 4,2 meter langzaam voor je ogen draaien.
Tip van een kenner: reserveer het tijdslot van 10:00 uur om rond 11:00 uur in de klokkentoren te zijn, wanneer de klok elf keer slaat. Deze ervaring is een stuk indrukwekkender dan bij een of twee slagen in de middag. Tickets zijn in minder dan tien minuten uitverkocht zodra ze in de verkoop gaan, op de tweede woensdag van elke maand om 10:00 uur Londense tijd. Open de pagina enkele minuten van tevoren en houd je bankpas bij de hand.
Big Ben van buiten bewonderen: de beste uitzichtpunten
De zuidelijke oever van de Theems, vlak onder de Westminster Bridge, biedt het meest fotogenieke kader. Via een boogpassage onder de brug kun je de toren door de stenen boog fotograferen, met de Theems op de voorgrond. Dit plekje is viraal gegaan op sociale media. Ga voor de klassieke foto met de rode telefooncellen naar Great George Street, tegenover de tuin van Parliament Square. Kies voor de vroege ochtend op een doordeweekse dag om drukte te vermijden.
In de avond bootsen de 28 led-schijnwerpers die de vier wijzerplaten verlichten de glans na die ze hadden in de tijd van het victoriaanse gaslicht. Wanneer het parlement zitting heeft, brandt de Ayrton Light in de top van de toren: een lichtsignaal dat sinds de 19e eeuw wordt gebruikt om de inwoners van Londen te laten weten dat hun volksvertegenwoordigers aan het werk zijn.
Wat het bezoek gedenkwaardig maakt
- De fysieke en zintuiglijke intensiteit van de beklimming, wat ver afstaat van een klassiek museumbezoek
- De onberispelijke restauratie die de oorspronkelijke kleuren heeft onthuld, waaronder het opvallende Pruisisch blauw
- Dicht bij de klok kunnen staan wanneer deze het uur slaat
- Het pad achter de wijzerplaten, waar het licht door het opaalglas naar binnen valt
Houd hier rekening mee
- Tickets zijn zeer snel uitverkocht: je moet strategisch en alert zijn
- 334 treden zonder lift, niet aangeraden bij hartproblemen of claustrofobie
- Foto's en video's zijn binnen in de toren verboden
- Rondleidingen zijn uitsluitend in het Engels
Richtprijzen voor rondleidingen in de Elizabeth Tower
| Categorie | Tarief |
|---|---|
| Volwassene | £35 |
| Kind (11-17 jaar) | £20 |
| Jonger dan 11 jaar | Niet toegestaan |
| Britse inwoners (via hun parlementslid) | Gratis |
Richtprijzen onder voorbehoud van wijzigingen
Openingstijden
Hoe lang duurt deze activiteit
*Gegevens kunnen wijzigen
Dit was de eerste plek die ik wilde zien in Londen! Vanaf de Westminster Bridge, vlakbij, heb je een prachtig uitzicht op Big Ben. Ik was onder de indruk van de verfijnde architectuur en de grootte van het gebouw, het is imposanter dan ik me had voorgesteld. Helaas heb ik het alleen van de buitenkant kunnen bewonderen. Het was onmogelijk om een kaartje te krijgen voor een rondleiding in de toren. Mis vooral de kans op de tweede woensdag van de maand niet om te reserveren.