Ik heb altijd met een jaloerse blik gekeken naar de zonnestralen en het mildere klimaat van andere oorden, terwijl ik in de grijze sleur van Noord-Frankrijk zat. Ik snakte naar avontuur en vernieuwing; net als veel andere Fransen was ik de eentonige "metro, werk, bed"-routine meer dan zat en wilde ik mijn geluk ergens anders beproeven.
Als fervent wereldreiziger en liefhebber van nieuwe ontdekkingen en culturele uitdagingen, overwoog ik om te emigreren naar landen buiten de Europese Unie. Helaas bleek dat een erg moeizame onderneming. Waarom? Naast de taalbarrière waar je in sommige landen tegenaan loopt, was het probleem vooral administratief van aard. Hoewel het Franse paspoort een van de meest "tourism friendly" ter wereld is en het voor een Frans staatsburger heel makkelijk is om naar talloze landen te reizen zonder visum, zijn reizen en emigreren twee heel verschillende dingen.
In de overgrote meerderheid van de landen buiten de Europese Unie moeten expats aantonen dat ze in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien en moeten ze in de praktijk een baan vinden. Om een werkvisum te krijgen, moet je eerst een baan hebben, en meestal is het de werkgever die de administratieve situatie van de werknemer moet regelen. Werkgevers zitten hier echter vaak niet op te wachten en vragen tijdens sollicitatiegesprekken of de kandidaat al in het bezit is van een werkvergunning. Een vicieuze cirkel dus!
Toen mijn emigratieplannen op een dood spoor zaten en ik de moed serieus begon te verliezen, stuitte ik op een bekende vacaturesite bij toeval op een droomaanbod... In Portugal!
Een baan in mijn vakgebied: toerisme, waarvoor ik geen Portugees hoefde te spreken, maar enkel Frans en Engels. Het salaris lag hoger dan het lokale minimumloon en de huisvesting en zorgverzekering werden voor 100% door het bedrijf vergoed. Ik heb gesolliciteerd en werd aangenomen!
Ik heb absoluut geen spijt van mijn emigratie, en als je dit allemaal te mooi vindt om waar te zijn, lees dan vooral dit artikel!
De voordelen van emigreren naar Portugal
Het leven op z'n Portugees
Portugal is een heerlijk land; het ligt aan de kust en dankzij de ligging in Zuid-Europa geniet het van een extreem mild klimaat, vergelijkbaar met dat van het noorden van de Maghreb-landen. In de meeste regio's blijft de hitte in de zomer goed te verdragen, omdat er altijd een frisse bries van de Atlantische Oceaan waait.
De Portugezen zijn zeer gastvrije en vriendelijke mensen die je snel een thuisgevoel geven. Bovendien is Portugal een erg veilig land. Ik woon in Lissabon, de hoofdstad, waar in het algemeen geen sprake is van diefstal of straatintimidatie en geweldplegingen zeer zeldzaam zijn. Als vrouw kan ik dag en nacht zorgeloos alleen over straat waar ik maar wil, zonder enige angst.
Buiten de hoofdstad telt het land ook prachtige steden die stuk voor stuk uniek zijn: Sintra, Porto, Santarém, Faro aan de Middellandse Zeekust... Er is voor ieder wat wils, en de Portugese architectuur met zijn kleurrijke huizen en mozaïekmuren is werkelijk prachtig.
De Portugese levensstijl is heerlijk ontspannen. Het land is niet overbevolkt en je hoeft niet op elkaars lip te zitten. Zelfs het leven in de hoofdstad Lissabon is minder stressvol dan in de meeste grote Franse steden. Bovendien zijn de kosten van levensonderhoud laag en is het eten fantastisch!
Kortom, Portugal heeft alles in huis om je te verleiden!
Portugal, een echte smeltkroes voor expats
Lissabon is een zeer kosmopolitische stad waar je expats van over de hele wereld tegenkomt, waaronder een zeer grote Franstalige en Franse gemeenschap. In mijn gedeelde woning wonen we bijvoorbeeld met z'n vieren: ik woon samen met een Française, een Oekraïner en een Palestijn. Bijna zoals in de film "L'Auberge Espagnole"! Een prachtige mix van culturen die ons elke dag weer verrast en nieuwe dingen leert!
Waarom zijn er zoveel buitenlanders in Portugal?
Ik leg je graag uit waarom Portugal zo kosmopolitisch is en hoe je er zelf kunt gaan wonen.
Ten eerste maakt Portugal deel uit van de Europese Unie, waardoor alle EU-burgers er zonder al te veel moeite kunnen gaan wonen. Dat zijn toch 27 landen, wat niet niks is.
Daarnaast is Portugal een land dat niet restrictief is wat betreft immigratie; de meeste expats zijn namelijk kapitaalkrachtiger dan de gemiddelde Portugees en voegen financiële waarde toe aan het land. Het valt ook op dat er een grote zwarte gemeenschap is, met name in Lissabon. Deze mensen zijn doorgaans afkomstig uit Angola, een Portugeessprekend land en voormalige Portugese kolonie. Zwarte mensen ervaren hier aanzienlijk minder discriminatie dan in Frankrijk en zijn beter geïntegreerd.
Kortom… Portugal is een land waar buitenlanders hartelijk worden ontvangen en waar integratie geen enkel probleem vormt. Zou dit een toekomstige trekpleister voor nieuwkomers zijn?
Een financieel zeer aantrekkelijk land
Het is goed om te weten dat de levensstandaard in Portugal vrij laag is vergeleken met de meeste andere Europese landen. Om je een idee te geven: de levenskosten liggen er 31% lager dan in Frankrijk, niet slecht toch? Dit betekent dat dit Portugeessprekende land financieel interessant en toegankelijk is voor de meeste Fransen en Europeanen. Ter vergelijking: het is heel goed mogelijk om in Lissabon een studio te vinden voor 400 of 500 euro per maand, terwijl de huren in Parijs of Londen voor een oppervlakte van 20 vierkante meter kunnen oplopen tot 1000 euro per maand.
Het is erg belangrijk om op te merken dat de meeste Franse expats gepensioneerden zijn. Budget is vaak een van de belangrijkste redenen voor hun emigratie. Omdat de pensioenen in Frankrijk vrij laag zijn, zijn veel Franse gepensioneerden ontevreden over hun levensstandaard. Het pensioen garandeert echter een zeker en vast inkomen, wat in Portugal zorgt voor een betere levenskwaliteit. En de kers op de taart? Fransen in Portugal hebben recht op de RNH (status van niet-gewoonlijk ingezetene). In de volksmond noemen we dit belastingvrijstelling, oftewel het ontbreken van inkomstenbelasting. Fransen en andere buitenlanders betekenen veel voor de Portugese staat. Omdat ze een hoger inkomen hebben, consumeren ze veel en stimuleren ze op die manier de economie. De lokale overheid vond het daarom interessanter om af te zien van inkomstenbelasting om zo "nieuwe consumenten" aan te trekken. Dat is ook de reden waarom er veel Franse zzp'ers zijn. Dat gezegd hebbende, de RNH-regeling is aan verandering onderhevig. Voor gepensioneerden die zich in 2020 of later vestigen, geldt inmiddels een inkomstenbelasting van 10%.
Taalkundige toegankelijkheid
Een ander zeer belangrijk punt, dat hopelijk de monolingualen over de streep trekt: de taalkundige toegankelijkheid. Veel Portugezen spreken Frans en je kunt in elke situatie (administratief, medisch, in de horeca...) wel iemand vinden die Frans spreekt. En deze situatie zal waarschijnlijk zo blijven! Omdat deze bestemming een groot aantal toeristen en Franse gepensioneerden ontvangt die geen andere taal spreken, is de beheersing van de Franse taal een professionele troef voor Portugese werknemers. Kortom, iedereen wordt er beter van.
Het is ook goed om te weten dat Frankrijk in het verleden verschillende Portugese migratiegolven heeft gekend. Portugezen zijn perfect geïntegreerd in Frankrijk en beheersen de Franse taal uitstekend, waardoor immigratie in beide richtingen soepel verloopt.
Tot slot: als je net als ik op school Spaans als tweede taal hebt gehad, zul je, zelfs met een laag niveau, het geschreven Portugees heel gemakkelijk begrijpen. De woordenschat, de werkwoorden en de uitgangen vertonen veel gelijkenissen tussen beide talen. De Portugese uitspraak is iets lastiger, maar door een paar lessen te volgen en met de lokale bevolking om te gaan, zul je dit kleine obstakel heel snel overwinnen.
Administratieve procedures.
Een baan vinden in Portugeessprekend gebied
Als je Frans en ook Engels spreekt en wat ervaring hebt in de sector toerisme, handel, klantenservice of vastgoed, dan heb je alle kans om een baan te vinden in Portugal. Fransen en buitenlanders in het algemeen worden namelijk zeer gewaardeerd op de arbeidsmarkt.
Indeed, Glassdoor en talloze andere sites staan vol met vacatures voor dit land, dat niet erg getroffen is door de werkgelegenheidscrisis. Op de bekende Facebookgroepen voor Franse expats worden regelmatig aanbiedingen geplaatst; je kunt daar je cv achterlaten of reageren op bestaande vacatures.
Teleperformance, specialist in klantenservice op afstand, is een bedrijf dat enorm veel werft. Ik kan deze keuze aanbevelen als je alleen komt. Als je echter met je gezin of partner komt, is dit niet per se de beste keuze, aangezien je niet van alle voordelen (zoals flexibele werktijden) kunt profiteren.
Als je geen Portugees spreekt op de vacaturesites, voer dan simpelweg de taal die je spreekt en je vakgebied in bij de zoekvelden; de kans is groot dat je iets vindt. Zorg er echter wel voor dat je administratief alles goed op orde hebt.
Het NIF en het CRUE, onmisbaar!
Pas op! Hoewel emigreren naar Portugal op zich vrij eenvoudig is, is het verstandig om de tijd te nemen en alles goed te overwegen voordat je aan dit avontuur begint. Ik raad je echt aan om je te laten begeleiden, zeker als je van plan bent om een woning te kopen of zelfs te huren; het inschakelen van een makelaar is dan de beste optie. Zoek iemand of een bureau dat je kan helpen met de administratieve rompslomp rondom je woning en je verblijfsvergunning (en ja, dat is erg voordelig en helemaal niet zo ingewikkeld als je goed begeleid wordt en weet hoe het werkt).
De Portugese bureaucratie heeft een slechte reputatie, en die is eerlijk gezegd niet helemaal onterecht. Het verkrijgen van een NIF (Número de Identificação Fiscal) is essentieel als je in Portugal woont. Zonder dit NIF is het soms lastig om te huren of te kopen, een bankrekening te openen of toegang te krijgen tot bepaalde openbare diensten... Kortom, je loopt tegen veel muren op. Je kunt een NIF aanvragen bij het Finanças-kantoor bij jou in de buurt, het equivalent van onze belastingdienst. Hiervoor hoef je doorgaans alleen je identiteit aan te tonen met een paspoort en je adres in Frankrijk (of je huidige land van herkomst) te bewijzen. Een bankafschrift werkt hiervoor ook prima. Daarna komt het lastigste deel: het Finanças-kantoor zelf en vooral het wachten! Controleer goed de openingstijden voordat je gaat, want die verschillen per locatie en per seizoen. De beste tip die ik je kan geven is om ongeveer 20 minuten voor openingstijd voor de deur te staan; dan hoef je vaak maar 15 minuten te wachten. Ja, het NIF is blijkbaar erg gewild!
En daar houdt het niet op! Het bezitten van een NIF is niet genoeg om je in Portugal te vestigen; dat is pas de eerste stap. De tweede sleutel tot succes is het CRUE (Certificado do Registo de Cidadão da União Europeia). Als je dit niet hebt, ben je verplicht om na 3 maanden het land te verlaten. Als je deze administratieve stap niet zet, loop je het risico op uitzetting en een flinke boete. Om je CRUE te krijgen, ga je naar het gemeentehuis (câmara municipal) van je nieuwe woonplaats. Eerst moet je een formulier invullen om de reden van je aanvraag aan te geven, daarna moet je de gevraagde documenten overleggen: een verklaring op erewoord dat je in je eigen levensonderhoud en dat van je gezin kunt voorzien en dat je een zorgverzekering kunt afsluiten, en een recent bewijs van woonplaats (zoals een factuur of huurcontract). Voor gepensioneerden stopt het proces hier, maar voor studenten en werknemers moet er ook een verklaring op erewoord worden overlegd dat je ingeschreven staat bij een onderwijsinstelling of dat je een baan hebt (of als zelfstandige werkt) op Portugese bodem. Deze procedure kost het bescheiden bedrag van 16 euro.
Zodra je je NIF en CRUE succesvol hebt verkregen, is het altijd mogelijk om een verblijfskaart aan te vragen, maar je kunt het hier ook bij laten.
Voor werknemers en studenten is het makkelijker om een NIF en CRUE te krijgen, aangezien bedrijven en universiteiten dit in de meeste gevallen voor je regelen.
Gezondheidszorg en het Portugese zorgsysteem
Portugal heeft een goed zorgsysteem. Net als in Frankrijk is het verdeeld in twee sectoren: privaat en publiek.
De private zorg is uitstekend maar erg duur; de publieke zorg is ook erg goed, maar het probleem is de eindeloze wachttijd. Als je chirurgische ingrepen moet plannen, raad ik je ten zeerste aan om daarvoor een afspraak in Frankrijk te maken. Het Portugese zorgsysteem blijft echter zeer efficiënt. Om onder de best mogelijke voorwaarden van lokale zorg te profiteren, is het sterk aanbevolen om een permanente verblijfsvergunning te verkrijgen. Anders is het absoluut noodzakelijk om een persoonlijke zorgverzekering af te sluiten die medische kosten maximaal dekt, naast je Europese zorgpas. De Europese zorgpas is heel eenvoudig en snel aan te vragen via de website van de Franse overheid. Wat betreft de zorgverzekering: de prijs varieert van 45 euro tot enkele honderden euro's per maand, afhankelijk van je leeftijd, eventuele medische aandoeningen en het gewenste dekkingsniveau. Je zult geen moeite hebben om een zorgverzekering te vinden; veel groepen die we ook in Frankrijk kennen, bieden deze aan, zoals bijvoorbeeld Groupama.
Portugal, ja, maar waar en met wie?
Welke stad kies je in het land van Vasco da Gama?
Dat hangt van veel persoonlijke factoren af. Ten eerste: je budget. Hoewel Portugal een betaalbaar land is, moet ik eerlijk zijn: Lissabon is een stuk duurder dan de kleine dorpjes op het platteland of in de periferie.
Je moet ook rekening houden met je levensstijl en je wensen: geef je de voorkeur aan de stad of het platteland? Houd je meer van de zee of de bergen? Heb je een auto? Moet je regelmatig terug naar Frankrijk?
Door al deze vragen te beantwoorden, kun je bepalen waar je het beste op je plek zult zijn. Het kan ook interessant zijn om een paar keer naar Portugal te komen en verschillende steden te bezoeken voordat je de knoop doorhakt.
Ik ben bang dat ik me eenzaam ga voelen tijdens mijn emigratie
Sommige expats zijn bang voor sociaal isolement of dat de integratie niet lukt. Het is het beste om alvast een paar lessen Portugees te volgen voordat je vertrekt, zodat je een paar woordjes kunt zeggen, eenvoudige dingen kunt uitdrukken en de basis van de taal begrijpt. Daarna gaat het leren van de taal vanzelf.
De Portugezen zijn zeer gastvrije mensen die het erg leuk vinden om met buitenlanders te communiceren. Als je op hen afstapt, zullen ze je zonder problemen heel hartelijk te woord staan. Wat is er nu een betere manier om de taal te leren en de cultuur te ontdekken?
Als je last hebt van heimwee en in contact wilt komen met andere Franstaligen, of als je informatie wilt over het leven als expat, raad ik je ten zeerste aan om lid te worden van Franse Facebookgroepen. Ze zijn heel makkelijk te vinden: typ gewoon trefwoorden als "français" en bijvoorbeeld "Porto" in de
Reacties (1)