Ontdek het onbekende Serra do Caldeirão

In het zuiden van Portugal, op de grens tussen de Alentejo en de Algarve, ligt de Serra do Caldeirão, letterlijk het 'gebergte van de ketel'.
De naam is afgeleid van het landschap: vanaf de hoogste punten doet het uitzicht denken aan een kokende ketel.

Hoe kom je er

Dit is een magische plek bij uitstek, nog ver verwijderd van de toeristische paden en toch op een steenworp afstand van de drukte van de Algarve. Het vergt een flinke dosis geduld en bescheidenheid om je weg te vinden in dit labyrint van paden.
Er zijn slechts enkele geasfalteerde wegen die het gebied doorkruisen en die redelijk goed zijn aangegeven: van noord naar zuid de weg van Almodôvar (district Beja) richting Salir, en van oost naar west de weg van São Barnabé richting São Marco da Serra. Er is ook de snelweg A2, maar er zijn geen afritten tussen Almodôvar en de kust van de Algarve. Het leukste is om de hoofdwegen te verlaten en de onverharde paden op te zoeken. Daarna zijn er nauwelijks of geen wegwijzers meer op de kruispunten. Conventionele kaarten dekken het gebied niet goed en ik betwijfel of een gps van veel nut zal zijn.

Prachtige, ongerepte natuur

Maar wat een verwondering bij elke bocht; elke vallei is weer anders. De flora en fauna zijn nog goed bewaard gebleven en het uitzicht over de hele kustlijn van de Algarve is adembenemend. Op sommige ochtenden bedekt de mist alle valleien, waardoor het lijkt alsof je op een eiland staat.

Hoewel het in de zomer erg heet en droog is, zijn de winter en het voorjaar regenachtig genoeg om deze natuur tijdens de droge maanden te laten overleven. De belangrijkste rivieren blijven stromen, gevoed door duizenden bronnen, sommige natuurlijk, andere door mensenhanden gegraven, die stuk voor stuk prachtig zijn. Elke regenbui wordt gevolgd door een zonnestraal, waardoor de natuur weer helemaal tot bloei komt.

Het voorjaar is de perfecte tijd om de eindeloze tapijten van bloemen in alle kleuren te ontdekken. In de zomer krijgt het landschap de sfeer en de geuren van de Corsicaanse maquis. Het decor bestaat voornamelijk uit kurkeiken, maar je vindt er ook veel aardbeibomen, cistusrozen, heide, rozemarijn en eeuwenoude olijfbomen... alles wat je in een mediterraan klimaat mag verwachten.

De "ketel" torent uit boven alles in de omgeving: in het noorden de vlakte van de Alentejo, in het zuiden de kust van de Algarve, in het oosten de Spaanse vlakte en in het westen de Atlantische kust. De horizon ligt binnen handbereik en biedt een 360-graden uitzicht. Je kunt hier getuige zijn van schitterende zonsopgangen en zonsondergangen, en, minder bekend, de maanopkomsten zijn ook prachtig. Overdag is het heerlijk vertoeven, maar de nachten zijn ronduit magisch.
Omdat het gebied dunbevolkt en dus nauwelijks verlicht is, kun je zonder lichtvervuiling de hemel écht ZIEN. Je hebt het gevoel dat je midden in de sterrenhemel staat, verzonken in de Melkweg. Met een beetje geduld kun je de sterren tellen, stuk voor stuk.

Een regio vol geschiedenis

Hoewel de natuur in dit gebied door de eeuwen heen nauwelijks is veranderd, hebben verschillende volkeren hun sporen achtergelaten, die vandaag de dag nog steeds zichtbaar zijn. In de regio zijn de oudste bekende inscripties van het Iberisch schiereiland gevonden, gegraveerd in steen. Deze worden samen met andere vondsten tentoongesteld in het museum voor schrift in Almodôvar. Ze dateren vermoedelijk uit de 7e tot de 5e eeuw voor Christus. Je vindt er ook veel hunebedden en menhirs, een erfenis uit het Keltische verleden. Er zijn ook enkele grafheuvels; deze zijn niet meer in goede staat, maar in de Algarve zijn er enkele in hun oorspronkelijke staat hersteld, waarbij de bovenkant van de grafheuvel is bedekt met witte kwarts.

Er zijn ook ronde huizen met rieten daken te vinden; je verwacht bijna dat er elk moment een druïde uit naar buiten komt. Ze worden niet meer als woning gebruikt, maar eerder als schuilplaats voor dieren of voor de opslag van hooi. Veel zijn in verval, maar sommige worden nog goed onderhouden. Een paar mensen kennen de geheimen van hoe je zo'n dak maakt. Naast de Kelten zijn ook de Romeinen en Moren hier geweest en zij hebben eveneens hun sporen achtergelaten. Met de tijd verdwijnt dit erfgoed; zo werd op de plek van Castro da Cola een moskee afgebroken om er een kerk voor in de plaats te bouwen. Deze site herbergt ook de ruïnes van een zeer oude vesting, waarvan de oorsprong niet precies bekend is. Het zou uit de Keltische tijd kunnen stammen. Ernaast ligt een restaurant waar je goed kunt eten en warm wordt ontvangen; de eigenaren vertellen je graag over "hun" kasteel en de geschiedenis ervan. Een andere oude vesting, vlakbij Santa Clara-a-Nova, is Mesas de Castelinho. Ook deze is extreem oud en er vinden elk jaar archeologische opgravingen plaats...

In het gebied vind je ook enkele Romeinse bruggen in perfecte staat en een aantal Romeinse wegen. En natuurlijk talloze oude legendes die de tand des tijds hebben doorstaan.

Eten ter plaatse

De hele regio is goed voorzien van zowel restaurants als accommodaties. Sommige cafés in de kleine dorpjes serveren ook maaltijden. Dit staat niet altijd op de deur aangegeven, dus vraag het gerust even na. Over het algemeen is het lokale, huisgemaakte kost: calorierijk en stevig. Soms staat er wild zwijn op het menu, aangezien die in deze streek veel voorkomen. De gerechten zijn vaak gebaseerd op vlees en charcuterie, al kun je soms ook genieten van heerlijke tomatensalades. Voor goede visgerechten kun je het beste richting de kust trekken. Mocht het lokale dieet je niet zo liggen, dan zijn er ook accommodaties met een eigen keuken beschikbaar.

Of je nu een natuurliefhebber bent, een schattenjager, een sterrenkijker, of gewoon op zoek bent naar een prachtige bergketen ver weg van alles: trek naar de Serra do Caldeirão in Portugal. Dit is een plek die je niet alleen moet zien, maar vooral moet beleven.