Josselin, het dorp waar de hertogen nooit uit hun kasteel zijn vertrokken
Drie granieten torens steken massief en onverstoorbaar boven de rivier de Oust uit. Hun weerspiegeling in het rustige water van het kanaal lijkt zo uit een middeleeuws verlucht handschrift te komen. De verrassing volgt zodra je om het gebouw heen loopt: aan de tuinzijde transformeert het fort in een renaissancepaleis, versierd met steenwerk dat zo fijn bewerkt is dat het op kant lijkt.
Dit contrast typeert Josselin: een stadje met 2.500 inwoners dat zijn twee gezichten, die van de krijger en die van de hoveling, intact heeft gehouden. Nog opmerkelijker is dat de familie Rohan al meer dan duizend jaar in deze muren woont. De veertiende hertog ontbijt er nog altijd.
Josselin: het binnenland van Bretagne, zonder de drukte van de kust
Als je op zoek bent naar stranden en bij elke maaltijd zeevruchten wilt, ben je hier aan het verkeerde adres. Josselin ligt op 45 minuten rijden van de kust, in het hart van de Morbihan. Het is een bestemming voor wie de voorkeur geeft aan klinkerstraatjes boven kustpaden, en aan vakwerkhuizen boven vissershavens. Liefhebbers van middeleeuwse geschiedenis en erfgoed komen hier ruimschoots aan hun trekken. Gezinnen met kinderen kunnen zich hier met gemak een hele dag vermaken.
De stad is in een halve dag gemakkelijk te voet te verkennen, maar trek gerust een hele dag uit om het kasteel, het Bois d'Amour en een tochtje met een elektrische boot op het kanaal mee te pakken. Een auto is wel essentieel om de omgeving te verkennen, zoals Rochefort-en-Terre of het forêt de Brocéliande, die op minder dan 40 minuten afstand liggen.
Een redelijk budget voor Bretagne
Reken op 70 tot 120 euro per nacht voor een kwalitatieve bed & breakfast, 10 tot 15 euro voor een complete galette met cider, en 10,50 euro voor de toegang tot het kasteel. Omdat parkeren bij het kanaal gratis is en het historisch centrum vrij toegankelijk is, houd je de kosten goed in de hand.
Het kasteel van de Rohans: duizend jaar geschiedenis, één familie
Het Château de Josselin is een bezoek meer dan waard. Het werd in de elfde eeuw gebouwd door de burggraaf van Porhoët, die het vernoemde naar zijn zoon Josselin. Van de oorspronkelijke negen torens zijn er na de verwoestingen tijdens de godsdienstoorlogen en de sloopbevelen van Richelieu nog vier over. De gevel aan de kant van de Oust maakt indruk met zijn militaire uitstraling, 60 meter hoogte en dikke muren. De binnengevel, in gothique flamboyant-stijl, onthult een heel ander karakter: bewerkte balustrades, gebeeldhouwde dakkapellen en granietfiligraan van opmerkelijke verfijning.
Tijdens de rondleiding zie je de begane grond en de eerste verdieping, waar achttiende-eeuws meubilair, familieportretten en koninklijke aandenkens getuigen van het dagelijks leven van de adel. Een klok, geschonken door Lodewijk XV, is een van de pronkstukken. In de voormalige stallen bevindt zich het Musée de Poupées et Jouets, een collectie van 5.000 stuks die in de negentiende eeuw door Herminie de Rohan werd gestart.
Vriendentip: kies voor de rondleiding in plaats van een individueel bezoek. Alleen dan krijg je toegang tot de eerste verdieping en vertellen de lokale gidsen vol passie de familieverhalen. Reserveer voor de Franstalige tijdstippen om 14:30 of 15:30 uur.
Middeleeuwse steegjes en vakwerkhuizen
De historische wijk Sainte-Croix ontstond tegelijk met het kasteel. De 54 vakwerkhuizen, geschilderd in felle kleuren, dateren grotendeels uit de zestiende en zeventiende eeuw. Het oudste huis, op 3 rue Georges-Le-Ver, stamt uit 1538. Deze woningen getuigen van de vroegere welvaart van de stad, die destijds het centrum was van de laken- en huidenhandel.
De Place Notre-Dame vormt het kloppend hart van de stad. Je vindt er crêperies, ambachtelijke winkels en een oude waterput die aan die van Rochefort-en-Terre doet denken. De Place de la Congrégation, met zijn wit-rode huizen en uitzicht op de kasteelpoort, biedt een van de mooiste vergezichten van de stad. Een route met 40 informatiepanelen laat je de architectuur en de lokale geschiedenis in je eigen tempo ontdekken.
De basiliek en de legende van de braamstruik
De Basilique Notre-Dame du Roncier dankt haar naam aan een legende uit de negende eeuw. Een boer zou een Mariabeeld hebben gevonden, verborgen in een doornstruik. Nadat het naar de nabijgelegen kapel was gebracht, zou het op wonderbaarlijke wijze zijn teruggekeerd naar de struik. Nog opvallender: zijn blinde dochter zou na deze ontdekking het zicht hebben teruggekregen. Het huidige gebouw combineert stijlen uit de dertiende tot de zestiende eeuw. De klokkentoren is 60 meter hoog.
Het interieur is een stop waard vanwege de glas-in-loodramen en het cenotaaf van Olivier de Clisson, connétable van Frankrijk en bouwer van het huidige fort. Je kunt de campanile beklimmen via 138 treden. De beloning is een panoramisch uitzicht over de zee van leien daken en de torens van het kasteel.
Vriendentip: elk jaar op 8 september wordt de traditie van het wonder gevierd met een pelgrimstocht. Als je de drukte wilt vermijden, kun je beter een andere datum kiezen.
Het kanaal en het Bois d'Amour
Het Canal de Nantes à Brest stroomt langs de stad en biedt een van de mooiste perspectieven op het kasteel. De wandeling over het chemin de halage (jaagpad) is ideaal te voet of per fiets. Het maakt deel uit van de Eurovéloroute 1 en de Vélodyssée. Je kunt bij Ti War an Dour ook een elektrische boot huren om zonder vaarbewijs het water op te gaan.
Het Bois d'Amour vormt de groene long van de stad. Dit landschapspark slingert tussen wetlands, een bamboebos en eeuwenoude bomen. Een rhododendron-conservatorium staat in de lente vol in bloei. Voor kinderen zijn er bij de ingang een tokkelbaan en een speeltuin. Het Circuit au fil de l'eau, een interactieve route van 12 kilometer, laat je de lokale flora en fauna ontdekken via audiozuilen en houten modules.
Waar eten en drinken in Josselin?
De culinaire scene van Josselin laat zich in één woord samenvatten: galette. De crêperies concurreren met elkaar op kwaliteit, vaak met lokaal gemalen boekweitmeel. Crêperie La Marine heeft een terras op het zuiden met uitzicht op het kasteel. Crêperie du Château gebruikt meel van de Minoterie Bertho uit Guéhenno. Ar Kastell, midden in het historisch centrum, werkt uitsluitend met verse seizoensproducten.
De galette complète, met ei, ham en kaas, is altijd een goede keuze. Avontuurlijke eters proberen de galette Méneac met spinazie en geitenkaas of de 'maraîchère' met verse champignons. Drink er een kom cidre brut of demi-sec bij. Voor een uitgebreider diner serveert restaurant Chez Simon seizoensgerechten in een strak interieur.
Waar overnachten in Josselin en omgeving?
Het aanbod aan accommodaties is bescheiden maar voldoende voor een tussenstop. Het Hôtel-Restaurant du Château ligt op een toplocatie tegenover het kasteel, aan de overkant van de Oust. De bed & breakfasts in negentiende-eeuwse stenen huizen in het historisch centrum zijn een sfeervol alternatief.
Voor wie op de centen let, zijn er diverse campings in de buurt: Val de Landrouet biedt het hele jaar door staanplaatsen, gîtes en stacaravans. Camping Le Val Aux Fées in Concoret, aan de rand van Brocéliande, ligt midden in de bossen. Er is ook een gratis camperplaats met voorzieningen aan de rand van de stad. Wie liever een levendigere uitvalsbasis heeft, kiest voor Vannes, op 45 minuten rijden, om bezienswaardigheden en nachtleven te combineren.
Hoe bereik je Josselin en hoe verplaats je je ter plaatse?
Josselin heeft geen treinstation. De meest praktische oplossing is de TGV nemen naar Rennes vanuit Parijs (1 uur en 30 minuten) en vervolgens een auto huren voor de resterende 80 kilometer. Vanuit Vannes is het 45 minuten rijden. Vanuit Nantes ben je 1 uur en 40 minuten onderweg via de N165 en vervolgens de D764.
Voor Europese reizigers biedt de luchthaven Rennes-Bretagne verbindingen met verschillende hoofdsteden. De grotere luchthaven Nantes-Atlantique biedt meer internationale vluchten. De gratis parkeerplaats aan de rue du Canal, op een steenworp afstand van het kasteel, is een zeldzaam pluspunt in Bretagne. De stad zelf is volledig te voet te verkennen.
Wanneer kun je het beste gaan?
In het voorjaar bloeien de rododendrons in het Bois d'Amour en is het licht ideaal voor foto's van de kasteelreflecties. De zomer trekt meer bezoekers, maar Josselin is nooit zo druk als de badplaatsen. Het Festival Médiéval op 14 juli transformeert de stad elke twee jaar (in even jaren) in een middeleeuwse nederzetting. In de herfst kun je een bezoek combineren met paddenstoelen zoeken in het nabijgelegen forêt de Lanouée en luisteren naar het burlen van de herten bij het vallen van de avond.
Josselin is een prachtige middeleeuwse stad, vol charme met zijn geplaveide straatjes en vakwerkhuizen.
Als je met de fiets aankomt via het kanaal van Nantes naar Brest, is het uitzicht schitterend: je ziet het imposante kasteel al van verre, majestueus boven de rivier uitstijgend.
Een absolute aanrader voor liefhebbers van geschiedenis en mooie wandelingen.