Kathedraal van Nîmes: beoordelingen en praktische tips

De kathedraal van Nîmes, tien eeuwen van geloof en strijd

Het ochtendlicht valt precies op het gebeeldhouwde fries van de gevel. Negenhonderd jaar oude scènes komen tot leven in de goudkleurige steen: Adam en Eva die uit het paradijs worden verdreven, Kaïn die Abel doodt, de ark van Noach. Deze romaanse bas-reliëfs vertellen het verhaal van het Oude Testament op een steenworp afstand van de place aux Herbes, waar de markt al sinds de middeleeuwen het hart van de stad vormt.

Waarom de kathedraal van Nîmes bezoeken?

Paus Urbanus II wijdde de eerste romaanse kathedraal in 1096 in. Sindsdien heeft het bouwwerk de meest gewelddadige tijden doorstaan: geplunderd tijdens de kruistocht tegen de Albigenzen in de dertiende eeuw, en verwoest door protestanten in 1567 en 1621 tijdens de godsdienstoorlogen. Op 29 september 1567, de dag van de Michelade, werden honderden katholieken afgeslacht in de waterput van de aangrenzende bisschoppelijke binnenplaats.

Deze turbulente geschiedenis verklaart de verrassende mix van stijlen die je vandaag de dag ziet. De muren dragen de littekens van het verleden, maar ook de sporen van elke wederopbouw. Het huidige gebouw combineert romaanse fragmenten uit de twaalfde eeuw, klassieke architectuur uit de zeventiende eeuw en romano-byzantijnse decoraties uit de negentiende eeuw. Een geschiedenisles gegrift in steen.

Het romaanse fries en de schatten van de gevel

Het fries onder het driehoekige fronton telt 18 scènes uit Genesis, Exodus en Numeri. De eerste zeven bas-reliëfs aan de linkerzijde dateren uit de jaren 1170 tot 1190. Ze vormen een van de belangrijkste werken van de romaanse kunst in de Provence, direct beïnvloed door de ateliers van de abdij van Saint-Gilles.

De overige elf scènes werden in de zeventiende eeuw gebeeldhouwd om de delen te vervangen die door de hervormers waren vernietigd. Het verschil in stijl is eenvoudig te herkennen. Archeologen van de Inrap (Frans nationaal instituut voor preventief archeologisch onderzoek) hebben het geheel in 2024 met laser gereinigd, als onderdeel van een grootschalig restauratieproject dat in 2022 van start ging.

Details om op de gevel te bekijken:

• De zondeval en de verdrijving uit het paradijs
• De offers van Abel en Kaïn
• De bouw van de toren van Babel
• De lombardische boogfriezen die typerend zijn voor de romaanse kunst in het zuiden
• De massieve klokkentoren, de enige overlevende van het oorspronkelijke paar

Een interieur met vele gezichten

Architect Henri Antoine Révoil voorzag het interieur tussen 1877 en 1882 van de toen modieuze romano-byzantijnse stijl. De kruisribgewelven en het enkele schip dateren uit de zeventiende-eeuwse wederopbouw, onder leiding van bisschop Anthyme-Denis Cohon.

De chapelle du Rosaire, achter het koor, verdient extra aandacht. Dit in 1669 voltooide meesterwerk van de barokke kunst uit de Languedoc wordt bekroond door een lantaarntoren die een zacht licht verspreidt. Hier bevindt zich het graf van bisschop Cohon. In de derde kapel aan de zuidkant herinneren een vroegchristelijke marmeren sarcofaag en het graf van de kardinaal de Bernis, een achttiende-eeuwse diplomaat, aan de hoge ouderdom van deze plek.

Het monumentale orgel uit de zeventiende eeuw

De orgelbouwers Gaspard en André Eustache bouwden het instrument vanaf 1643. De grote orgelkast, gebeeldhouwd door Christophe Noiratte en Michel Péru, heeft de eeuwen overleefd. Alfred Kern uit Straatsburg restaureerde het instrument in 1974 en herstelde het rugpositief en de oorspronkelijke esthetiek. De vereniging Les Amis des Orgues organiseert regelmatig concerten, waaronder de middagseries genaamd Orgues à midi.

Vriendentip: In juli en augustus bieden de Jeudis de la Cathédrale culturele avonden aan van 19:00 tot 22:00 uur als onderdeel van de Jeudis de Nîmes. Een uitgelezen moment om het gebouw in een ander licht te zien, ver weg van de drukte van de dagtoeristen.