Place du Vieux-Marché in Rouen: hier kantelde de Franse geschiedenis
Op 30 mei 1431 stapt een negentienjarige vrouw op een brandstapel voor een enorme volksmassa. Die ochtend, op dit marktplein in Rouen, treedt Jeanne d'Arc toe tot de legende. Vandaag de dag heeft de esplanade haar ziel van een levendig kruispunt behouden, waar terrassen, kleurrijke kramen en hedendaagse architectuur samenkomen met middeleeuwse overblijfselen.
Waarom de Place du Vieux-Marché bezoeken?
Er zijn maar weinig plekken die zoveel historische lagen op één ruimte concentreren. Dit driehoekige plein diende in de middeleeuwen als marktplaats voor slagers en visverkopers, maar ook als locatie voor openbare executies. De toneelschrijver Pierre Corneille werd gedoopt in de kerk Saint-Sauveur die hier vroeger stond. De resten daarvan, blootgelegd tijdens archeologische opgravingen, zijn nog altijd zichtbaar aan de zuidkant van het huidige plein.
De terechtstelling van de Maagd van Orléans veranderde de identiteit van deze plek voorgoed. Vijfentwintig jaar later, in 1456, werd haar onschuld uitgesproken tijdens het rehabilitatieproces in deze zelfde wijk van Rouen. Een groot kruis markeert de exacte plek van de brandstapel, precies zoals het vonnis van de rehabilitatie destijds bepaalde.
De kerk Sainte-Jeanne-d'Arc, een radicaal architecturaal statement
Het gebouw rijst uit de grond als een bevroren golf. Ontworpen door architect Louis Arretche en op 27 mei 1979 ingehuldigd door president Valéry Giscard d'Estaing, verdeelt deze kerk de meningen sinds haar ontstaan. De vorm roept beelden op van een omgekeerd Vikingschip, een gestileerde vis of de vlammen van de brandstapel. Het dak van leisteen en koper golft over het plein en vloeit over in de hallen van de overdekte markt.
De glas-in-loodramen die de oorlog overleefden
Stap de drempel over en laat je ogen wennen aan het gedempte licht. De noordmuur onthult dertien renaissanceramen met schitterende kleuren. Dit zestiende-eeuwse glas-in-lood is afkomstig uit de voormalige kerk Saint-Vincent, die in 1944 werd verwoest door bombardementen. De Franse monumentenzorg (Service des Monuments historiques) had de ramen al in 1939 in veiligheid gebracht. Drie ervan zijn van de hand van meesterglazeniers Le Prince de Beauvais. Het licht dat door deze eeuwenoude panelen valt, geeft het interieur een verstilde sfeer.
Vakwerkhuizen en herberg La Couronne
Rondom het plein staan nog altijd gevels met vakwerk, waarvan sommige uit de vijftiende eeuw stammen. Verschillende exemplaren zijn na de oorlog hierheen verplaatst nadat ze waren gered uit verwoeste wijken. Deze gebouwen in oker, blauw en rood bieden onderdak aan restaurants, winkels en cafés waarvan de terrassen de kasseien innemen zodra de eerste zonnestralen verschijnen.
Op de zuidhoek trekt een pand met uitkragende verdiepingen de aandacht. La Couronne staat bekend als de oudste herberg van Frankrijk. De registers vermelden activiteit sinds 1345. Dit gebouw bestond dus al toen Jeanne d'Arc het plein overstak. Het verhaal gaat dat Julia Child hier een culinaire openbaring beleefde die haar carrière richting de Franse keuken stuurde. De eend op zijn Rouens (canard à la rouennaise) blijft de specialiteit van het huis.
Tip van een kenner: De markt voor groenten, fruit en bloemen is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 7:00 tot 19:00 uur, en op zondagochtend tot 13:00 uur. Op zaterdag trekt een brocantemarkt de verzamelaars aan. Kom vroeg om van de sfeer te genieten zonder de drukte.
Het standbeeld en het monument
Tegenover de kerk, leunend tegen een muur, kijkt het standbeeld van Jeanne au bûcher uit op de plek van haar terechtstelling. Het beeld werd in 1927 gehouwen door Maxime Real del Sarte en weegt meer dan vier ton. Het serene gezicht van de jonge vrouw contrasteert met de vlammen die langs haar jurk likken. Er bestaan twee replica's van dit werk: een in Buenos Aires en een in Montreal.
Onder het uitstekende dak van de kerk toont een herdenkingsgalerij de woorden van André Malraux, uitgesproken op 31 mei 1964 tijdens de herdenkingsfeesten. Elk jaar, in het laatste weekend van mei, viert Rouen Jeanne d'Arc met middeleeuwse spektakels, optochten en ambachtsmarkten.
Als toerist kom je natuurlijk naar de Place du Vieux-Marché vanwege het vreselijke einde van Jeanne d'Arc. Een klein monument herinnert aan deze gebeurtenis die zo'n enorme impact heeft gehad op de geschiedenis van ons land. Daarnaast is de Place du Vieux-Marché zeker de moeite waard vanwege de oude architectuur van de omliggende huizen en de restaurants, waaronder de oudste herberg van Rouen. Persoonlijk raad ik een bezoek aan de kerk die midden op het plein staat niet aan, want de moderne architectuur van de plek sprak mij niet erg aan. Ik vind dat deze nogal vloekt met de algemene sfeer van het plein.