De Blauwe Moskee: 20.000 Iznik-tegels onder een koepel die in het licht lijkt te zweven
Het eerste wat opvalt bij binnenkomst is niet de kleur blauw. Het is het licht. Het valt naar binnen door de 260 ramen die over verschillende niveaus verspreid zijn, weerkaatst op de tegels en geeft de lucht in de ruimte een bijna vloeibare kwaliteit. De originele glas-in-loodramen, versierd met florale motieven, filterden vroeger nog intensere kleuren. Mensen die ze in de 17e eeuw zagen, wisten niet wat ze zagen.
Waarom de Blauwe Moskee bezoeken?
De Sultanahmet Camii, de officiële naam, is de laatste grote moskee uit de klassieke Ottomaanse periode. Sultan Ahmed I liet het bouwen tussen 1609 en 1616 om de concurrentie aan te gaan met Sainte-Sophie, die aan de overkant lag. Hij was nog maar twintig toen hij het project startte, terwijl het rijk destijds kampte met militaire en financiële tegenslagen. De bouw was zowel een politiek als een spiritueel statement.
De architect Sedefkâr Mehmed Ağa, een leerling van de legendarische Mimar Sinan, was tevens een meester in het inleggen van parelmoer. Deze dubbele vaardigheid verklaart de minutieuze detaillering van het gebouw. Zijn naam, Sedefkâr, betekent letterlijk ambachtsman in parelmoer. Hij wist Byzantijnse invloeden uit Sainte-Sophie te combineren met de Ottomaanse bouwstijl en creëerde daarmee wat velen beschouwen als het decoratieve hoogtepunt in zijn soort.
Architectuur en details die het verschil maken
Het schandaal van de zes minaretten
Zes minaretten. Geen enkele andere Ottomaanse moskee had er ooit zoveel. Destijds telde alleen de heilige moskee van Mekka er evenveel, wat tot felle discussies leidde. De sultan loste het conflict op door de bouw van een zevende minaret in Mekka te financieren. Een bekende legende vertelt dat Mehmed Ağa de woorden altın (goud) en altı (zes) zou hebben verward toen de sultan hem om gouden minaretten vroeg.
De 20.000 tegels uit Iznik
Meer dan 21.043 tegels bedekken de binnenmuren. Ze zijn geproduceerd in de ateliers van Iznik, die destijds het toppunt van hun kunnen bereikten. Tulpen, anjers, cipressen en granaatappels: de natuurlijke motieven zijn uitgevoerd in kobaltblauw, turkoois, groen en tomatenrood, de kenmerkende kleur van het aardewerk uit Iznik. Door de dichtheid van de tegels lijken de muren bijna van textiel, alsof ze bekleed zijn met beschilderde zijde.
De koepel en de olifantenpoten
De centrale koepel reikt tot een hoogte van 43 meter met een diameter van 23,5 meter. Hij rust op vier massieve pijlers van 5 meter breed, door de inwoners van Istanboel ook wel olifantenpoten genoemd. De plaatsing van de ramen rondom de basis zorgt voor een optische illusie: de koepel lijkt te zweven, los van de structuur. De kalligrafie aan de binnenzijde is van de hand van Seyyid Kasım Gubarî, afkomstig uit Diyarbakır.
Wat de meeste bezoekers missen
Het graf van Sultan Ahmed I, die op 27-jarige leeftijd stierf, bevindt zich direct naast de moskee. Je vindt er ook de graven van zijn echtgenote Kösem Sultan en zijn zonen Murad IV en Osman II. De moskee maakte deel uit van een omvangrijker complex dat onder meer een ziekenhuis, koranscholen, een overdekte bazaar en een hamam omvatte. De bazaar, de Arasta, bestaat nog steeds: deze ligt langs de zuidkant van de moskee en verkoopt tegenwoordig tapijten en keramiek.
Ook de binnenplaats is de moeite waard. De 26 granieten zuilen ondersteunen arcades met kleine koepels, terwijl in het midden de zeshoekige wasfonteinen staan. Vooral aan het einde van de dag is het licht hier prachtig voor het fotograferen van de minaretten.
Vriendentip: de moskee sluit haar deuren voor bezoekers tijdens de vijf dagelijkse gebeden, telkens gedurende ongeveer 90 minuten. Op vrijdag is de moskee voor niet-gelovigen pas na 13:30 uur toegankelijk. Check de gebedstijden van de dag voordat je vertrekt. Het ideale moment is van dinsdag tot en met donderdag, tussen 9:00 en 11:30 uur, wanneer de rij voor de veiligheidscontrole zelden langer is dan 15 minuten.
- Om te bekijken: de tegels uit Iznik in de bovenste galerijen, de mihrab van wit marmer, de uitgesneden minbar, de kroonluchters die op ooghoogte hangen en de keizerlijke loge met inlegwerk van parelmoer en ivoor
- Kledingvoorschriften: schouders en benen moeten bedekt zijn, vrouwen dragen een hoofddoek. Bij de ingang kun je gratis doeken lenen. Vergeet niet je schoenen uit te trekken voor je naar binnen gaat
Openingstijden
*Gegevens kunnen wijzigen
Ze is echt heel mooi en oogt natuurlijk moderner dan Hagia Sophia, die er recht tegenover ligt. De entree is gratis en je krijgt een gewaad te leen om je haar, knieën en schouders te bedekken. Dat kan best grappig zijn als je jezelf ziet lopen als een Grote Smurf! Alle gekheid op een stokje, de binnenkant is prachtig en ook al blijf je er niet heel lang, het is zeker de moeite waard.