Een natuurwonder!
Ieder jaar komen ze met duizenden tegelijk aan: die kleine oranje, zwarte en witte wezentjes die duizenden kilometers afleggen vanuit Canada of de Verenigde Staten om de winter door te brengen in de groene heuvels van de Mexicaanse staat Michoacán. Wat een tocht!
Het landschap van het Monarchvlinder-biosfeerreservaat, op bijna 3.000 meter hoogte
Het was een Canadese natuuronderzoeker die voor het eerst de jaarlijkse migratie van de monarchvlinders naar het zuiden opmerkte. Hij zette alles op alles om de geheime plek te vinden waar ze hun toevlucht zochten. Het duurde echter nog enkele jaren voordat de vijf reservaten die we vandaag de dag kennen, werden ontdekt.
Ingang van het El Rosario-reservaat, vlakbij het dorpje Angangueo
Het El Rosario-reservaat, dat we hier uitlichten en dat het meest bezocht wordt, is pas sinds 1975 bekend. Tegenwoordig staat het gebied op de Werelderfgoedlijst van UNESCO en werken er zo'n 80 mensen als gids of boswachter.
Het behoud van de flora speelt een cruciale rol in de migratie van de vlinders
De monarchvlinder is uitgegroeid tot een waar symbool voor de staat Michoacán, en zelfs voor heel Mexico. Hij staat namelijk afgebeeld op het biljet van 50 peso (ongeveer 2,50 euro), fladderend rond de bogen van het aquaduct van Morelia, de hoofdstad van de staat.
Biljet van 50 peso, het Mexicaanse betaalmiddel.
De levenscyclus van de monarchvlinder is bijzonder boeiend: van maart tot oktober besteedt hij zijn tijd aan het bezoeken van gele bloemen en het voortplanten op verschillende plekken in de Verenigde Staten en Canada. Zijn felle kleuren, die gevaar signaleren, schrikken de meeste roofdieren af, en zijn giftige vleugels maken hem tot een onsmakelijke maaltijd. Hun levensverwachting is slechts enkele maanden. Voordat de koelte van oktober inzet, zijn er alweer 3 generaties voorbijgegaan.
De monarchvlinder is herkenbaar aan zijn 3 felle kleuren. In Europa kom je hem niet tegen.
Het is dus de vierde generatie van het jaar die vanaf november aan de lange winterreis begint. Maar hoe weten ze in vredesnaam de weg, en vooral, de exacte locatie van de reservaten? Hun precieze oriëntatievermogen blijft een mysterie, al wordt aangenomen dat de vlinders vertrouwen op de stand van de zon, waar ze erg gevoelig voor zijn.
De vlinders spreiden hun vleugels en vliegen uit zodra de zon zich laat zien.
Nog een opmerkelijk fenomeen: de vierde generatie van het jaar leeft langer dan de andere. Eenmaal in Mexico is de soort namelijk niet in staat om zich voort te planten! Hoewel je tijdens onze wandeling misschien vlinders ziet paren, is hun inspanning tevergeefs. Het is dus dezelfde generatie vlinders die de terugreis maakt tijdens de eerste helft van maart.
Een vruchteloze poging tot voortplanting
De vlinders zijn extreem gevoelig voor klimaatverandering en de laatste jaren zien biologen dat de vertrekdatum verschuift. Vroeger kon je ze tot eind maart in het reservaat zien. Ze zijn ook erg kwetsbaar; het minste contact met de menselijke huid is dodelijk voor ze. Tot slot vormt het gebruik van insecticiden in de nabijgelegen landbouw een groot gevaar voor het behoud van de soort.
Je zult onderweg verschillende dode vlinders tegenkomen. Houd je aan de veiligheidsvoorschriften wanneer je het park bezoekt.
De toegang tot de reservaten is lastig als je geen eigen vervoer hebt. Om optimaal van het gebied te genieten, is het aan te raden om via een reisbureau vanuit Morelia of direct vanuit México te boeken. Eenmaal bij de ingang bieden gidsen aan om je te paard of te voet naar boven te brengen. De klim naar de top duurt ongeveer een uur.
Je kunt voor 200 peso een paard huren als je conditie een wandeling niet toelaat, maar de klim is relatief mild en het bospad is erg aangenaam.
De activiteit van de vlinders hangt grotendeels af van de zon. Het kan de moeite waard zijn om bij zonsopgang naar boven te gaan om te zien hoe ze bij de eerste zonnestralen uit de bomen opstijgen. Vergeet niet de weersverwachting te checken voordat je je tour boekt: als het de hele dag bewolkt is, blijven de vlinders in trossen aan de bomen hangen. Maar verlies de hoop niet: de kleinste zonnestraal is genoeg om ze te laten vliegen!
De vlinders vormen ware trossen aan de takken van de dennenbomen.
Eenmaal in de open plek aangekomen, is het tijd om van dit magische moment te genieten! Blijf stil en laat je meevoeren door het gefladder van duizenden vleugels, de geur van het bos die je neus binnendringt, het zachte gevoel van je voetstappen op het bospad en je ogen die wijd opengaan bij het zien van dit gracieuze en kleurrijke schouwspel. Kinderen zullen hun ogen uitkijken en voor geliefden is dit de ultieme romantische ervaring in de natuur.
Kijk omhoog naar de hemel, de vlinders wijzen je de weg!
Antoine