San Miguel de Allende, het Mexicaanse stadje zo van een ansichtkaart
Een autodidactische metselaar genaamd Zeferino Gutiérrez had Mexico nog nooit verlaten toen hij in de negentiende eeuw de gevel van de hoofdkerk ontwierp. Zijn inspiratiebron bestond uit gevonden ansichtkaarten en litho's van Europese gotische kerken. Deze onwaarschijnlijke achtergrond verklaart waarom de roze neogotische spitsen van de Parroquia de San Miguel Arcángel zo opvallen in het Mexicaanse koloniale landschap. En waarom dit hele stadje aanvoelt als een barokke droom met een Europees tintje.
San Miguel de Allende: de toevluchtsoord voor kunstenaars en expats
De stad is door Condé Nast Traveler en later door Travel + Leisure uitgeroepen tot beste kleine stad ter wereld. Die reputatie trekt een internationaal publiek aan dat het karakter van de plek geleidelijk verandert. Wie op zoek is naar een ruige, authentieke Mexicaanse ervaring, is in Guanajuato of Oaxaca beter op zijn plek. Hier wisselen kunstgaleries, biologische cafés en designboetieks elkaar af.
Kunstliefhebbers, gepensioneerden die op zoek zijn naar een comfortabele leefomgeving en reizigers die waarde hechten aan een goed georganiseerde toeristische infrastructuur komen hier volledig aan hun trekken. De ligging op 1.900 meter hoogte zorgt het hele jaar door voor aangename temperaturen. De geplaveide straten vragen om stevige wandelschoenen. De veiligheid is uitstekend in vergelijking met de rest van het land.
Een middenklasse budget voor Mexicaanse begrippen
Reken op zo'n 1.600 tot 4.000 peso (€ 77 tot € 191*) per dag voor twee personen, afhankelijk van je keuzes. Overnachtingen variëren van 1.000 peso (€ 48*) voor een eenvoudige kamer tot ruim 8.000 peso (€ 390*) voor luxehotels zoals het Rosewood. Maaltijden kosten tussen 100 peso (€ 4,80*) op de markt en 1.200 peso (€ 58*) in gastronomische restaurants.
Het Centro en zijn levendige pleinen
De Jardín Allende vormt het kloppende hart van de stad. Op de smeedijzeren bankjes onder de laurierbomen verzamelen zich van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat muzikanten, straatverkopers en wandelaars. Bij het gemeentelijk gebouw aan de noordkant vind je gratis wifi. Dit is het ideale vertrekpunt voor elke verkenningstocht.
De Casa del Mayorazgo de la Canal, vlak bij het plein, herbergt een gratis cultureel centrum in een neoclassicistisch gebouw uit de achttiende eeuw. Het Museo Casa de Allende vertelt het verhaal van de Mexicaanse onafhankelijkheid aan de hand van opstellingen met wassen beelden. De stad was immers de eerste die zich onafhankelijk verklaarde van Spanje.
Vriendentip: loop omhoog naar de Barrio del Chorro via de smalle steeg die begint bij het Parque Juárez. Je vindt er de oude wasplaatsen uit de achttiende eeuw die nog steeds in gebruik zijn, plus een uitkijkpunt met het mooiste uitzicht over de daken van de stad.
La Fábrica La Aurora en de wijk vol kunst
Deze voormalige textielfabriek uit 1902 werd na de sluiting in 1991 omgetoverd tot een kunstcentrum. Stenen bogen, smeedijzeren deuren en oude machines vormen een uniek decor voor de tientallen galeries die zich hier hebben gevestigd. Schilderijen, sculpturen, keramiek, meubels en sieraden: het aanbod is enorm en de prijzen lopen uiteen.
Elke donderdag zetten de kunstenaars hun ateliers open voor het publiek. Dat is het ideale moment om een praatje te maken en te zien hoe ze aan het werk zijn. De wijk Guadalupe rondom de Fábrica herbergt een actieve creatieve gemeenschap, wat goed te zien is aan de vele muurschilderingen en graffiti.
Natuur en uitstapjes in de omgeving
El Charco del Ingenio verrast door zijn omvang. Deze botanische tuin van 70 hectare telt ongeveer 1.000 plantensoorten, waaronder tal van endemische cactussen. Wandelpaden slingeren door waterrijk gebied, een canyon en langs een stuwmeer. Op reservering kun je deelnemen aan een temazcal, een traditioneel stoombad.
Het Santuario de Atotonilco, op 14 kilometer afstand, is absoluut een omweg waard. Dit achttiende-eeuwse bedevaartsoord wordt ook wel de Sixtijnse Kapel van Mexico genoemd en herbergt indrukwekkende barokke fresco's die het lijdensverhaal op rauwe wijze verbeelden. De wijnstreek van Guanajuato strekt zich uit rond San Miguel. Viñedo San Lucas, Dos Búhos en Cuna de Tierra bieden proeverijen aan in een verzorgde omgeving.
Vriendentip: wie op zoek is naar warmwaterbronnen, kiest het best voor La Gruta met zijn warme watergrot in plaats van Escondido Place. Kom doordeweeks vroeg in de ochtend om de drukte voor te zijn.
Waar moet je zijn om te eten en drinken in San Miguel de Allende?
De culinaire scene combineert lokale tradities met internationale invloeden. De enchiladas mineras, gefrituurde tortilla's gevuld met kaas en kip onder een saus van guajillopeper, gelden als regionale specialiteit. De pozole, een stevige soep met nixtamalized maïs en vlees, wordt in huiselijke kring gegeten op donderdag en zaterdag.
Wie goedkoop en lokaal wil eten, zit bij de Mercado Ignacio Ramírez helemaal goed. De kraampjes serveren taco's, tortas en quesadillas voor een paar peso. Tostévere biedt een verfijnde twist op de Mexicaanse keuken in een minuscule setting: reserveren is hier een must. Café Lavanda bakt de lekkerste chilaquiles van het centrum voor de brunch.
Een glas mezcal hoort simpelweg bij de ervaring. Casa Dragones in het hotel Casa 7 verzorgt begeleide proeverijen van premium tequilasoorten in een stijlvolle omgeving. Voor koffie ben je bij Ki'bok Coffee aan het juiste adres, waar ze bonen uit de Sierra Norte de Oaxaca ter plekke branden.
Hoe kom je er en hoe reis je rond in San Miguel de Allende?
De regio wordt bediend door twee luchthavens. De luchthaven van Querétaro ligt op 85 km afstand, goed voor een rit van ongeveer 1 uur en 15 minuten. De luchthaven van León/Del Bajío bevindt zich op 100 km. Vanaf beide terminals rijden shuttles en vooraf betaalde taxi's. Wie vanuit Nederland vertrekt, boekt doorgaans een overstap in Mexico-Stad of de Verenigde Staten.
Vanaf Mexico-Stad doet de bus van Primera Plus er ongeveer 4 uur over voor zo'n 500 peso. Het busstation ligt 2 km buiten het centrum en is eenvoudig te bereiken met een Uber. Met de auto ben je vanaf de hoofdstad zo'n 3,5 uur onderweg via snelweg 57D. Vanaf Guanajuato is het slechts een uur rijden.
In het centrum kun je alles prima te voet afleggen, ondanks de kinderkopjes. Taxi's en Uber zijn betaalbaar voor ritjes naar locaties net buiten de stad, zoals El Charco del Ingenio of de warmwaterbronnen.
Wanneer kun je hier het best terecht?
De beste reisperiode loopt van november tot april, na het regenseizoen. De temperaturen schommelen overdag rond de 25°C en dalen 's nachts tot 10°C. Het Jazzfestival in november en het Festival de Música Barroca in maart trekken veel liefhebbers. De feestdagen rond de jaarwisseling en de Semana Santa veranderen de stad in een decor van kleurrijke processies, maar zorgen wel voor hogere prijzen en meer drukte.
San Miguel de Allende is een toeristische stad in de staat Guanajuato, op ongeveer 4 uur rijden met de bus ten noorden van Mexico-stad. De rustige, kleurrijke straten verbinden de verschillende kerken met elkaar en klimmen omhoog naar het uitkijkpunt over de hele stad. Mis het gigantische park El Charco del Ingeniero niet, waar je inheemse cactussoorten kunt vinden.