Het Bos van Paimpont: op het spoor van Merlijn en de ridders van de Ronde Tafel
Luchtbellen stijgen op uit de fontaine de Barenton, alsof de bron zelf ademt. Dit koude water dat zonder hitte lijkt te borrelen, intrigeert bezoekers al sinds de 12e eeuw. Volgens de overlevering ontmoette Merlijn de Tovenaar hier op een lentedag de fee Viviane.
Waarom het Bos van Paimpont bezoeken?
Dit bosgebied van 11.000 hectare, het grootste van Bretagne, draagt twee namen. Op de officiële kaarten staat het als Bos van Paimpont aangegeven, maar in de volksmond heet het Brocéliande. Deze naamgeving stamt uit de 19e eeuw, toen romantici en geleerden de verhalen van Chrétien de Troyes en de Arthurcyclus aan een specifieke plek wilden koppelen.
Het bos zelf is uniek. Eeuwenoude eiken, heidelandschappen, stille vennen en uitlopers van rode leisteen vormen een afwisselend decor. De sfeer verandert met de dag: ochtendnevel in het Val sans Retour, of het strijklicht over de heuvelruggen aan het eind van de middag.
Legendarische plekken om te bezoeken
Het Val sans Retour en l'Arbre d'Or
Volgens de Lancelot-Graal uit de 13e eeuw hield de fee Morgane hier ontrouwe ridders gevangen. Na 17 jaar verbrak Lancelot du Lac de betovering en bevrijdde hij 253 gevangenen. Aan het begin van het dal staat sinds 1991 de Arbre d'Or, een kunstwerk van François Davin dat na de verwoestende brand van 1990 werd geplaatst als symbool voor wedergeboorte. De route begint bij de Miroir aux fées, een vijver waarin nachtelijke wezens volgens de legende naar hun eigen reflectie kwamen kijken.
De fontaine de Barenton
Deze bescheiden bron, bereikbaar via een wandelpad van 4 km vanaf het gehucht Folle-Pensée, is bijzonderder dan hij lijkt. De natuurlijke gasbellen voedden verhalen over bovennatuurlijke krachten, van het genezen van geestesziekten tot het helpen van jonge vrouwen bij het vinden van een echtgenoot. De Anglo-Normandische dichter Wace noemde de bron al in de 12e eeuw in zijn Roman de Rou.
Het graf van Merlijn en andere locaties
Twee leistenen platen bij Saint-Malon-sur-Mel zouden de laatste rustplaats van de tovenaar zijn. De plek, vlak naast de weg, stelt bezoekers die op zoek zijn naar mysterie soms wat teleur. Indrukwekkender is de Chêne à Guillotin, een bijna 900 jaar oude eik met een holle stam waar vroeger een man in kon schuilen.
Tip van een kenner: begin je bezoek bij La Porte des Secrets in Paimpont. Dit is een meeslepende audiovisuele ervaring die de legendarische context schetst. Het traject kost 7,50 euro en is een uitstekende voorbereiding op de wandelingen die volgen, zeker als je met kinderen op pad bent.
Hoe verken je het bos?
De VVV-kantoren in Paimpont, Tréhorenteuc en Guer hebben gratis wandelkaarten beschikbaar. Let op: 80 procent van het bos is privéterrein en van half september tot eind maart zijn bepaalde paden gesloten vanwege de jacht. Alleen het Val sans Retour en de omliggende heuvelruggen blijven het hele jaar toegankelijk.
In het hoogseizoen vertrekken er dagelijks om 13:30 uur wandelingen met gids vanaf het kantoor in Paimpont. Trek 4,5 uur uit inclusief vervoer om de fontaine de Barenton, de Arbre d'Or en het Val sans Retour te ontdekken. Het Centre de l'Imaginaire Arthurien bij het kasteel van Comper biedt daarnaast rondleidingen en tentoonstellingen over de lokale legenden.
Ik vond Paimpont en Brocéliande geweldig. De kracht van de vegetatie viel me vooral op. Rondom het dorp kun je een mooie wandeling maken rond het meer. Het water is kalm en glad. Het is erg rustgevend.
Vraag aan de inwoners wat er allemaal te zien is. Er zijn veel verborgen schatten, zoals eeuwenoude bomen.