Bezoek aan Schloss Schönbrunn in Wenen

Toen ik je vertelde over mijn trip naar Wenen, noemde ik al dat ik het prachtige Schloss Schönbrunn had bezocht. Het is een absolute must-see tijdens je verblijf in Wenen, en ik kan het niet laten om erover te schrijven, zo ontzettend fijn was het bezoek.

Hoe kom je bij het kasteel

Om te beginnen is het goed om te weten dat het kasteel in het dertiende district ligt, ten westen van het stadscentrum. Hier is het adres voor je notities:

13e district, Schönbrunner Schlossstraße
Metro U4: Schönbrunn U4, Tram 60: Hietzing, Tram 10, 58, Bus 10A: Schloss Schönbrunn

Ik ben er zelf met het openbaar vervoer naartoe gegaan; vooral de tramrit vanuit het centrum van Wenen was heerlijk. Je kunt er overigens ook heel makkelijk met de metro komen. Het kasteel is zo beroemd en wordt zo druk bezocht dat de haltes simpelweg naar het paleis vernoemd zijn: je kunt de halte echt niet missen!

Praktische info

Je hoeft niet bang te zijn voor een dichte deur: het kasteel is elke dag van het jaar geopend, zonder uitzondering, vanaf 08:30 uur 's ochtends. De sluitingstijd varieert echter per seizoen: soms om 16:30 uur, 17:00 uur of 18:00 uur. Reken voor een toegangsticket op een bedrag tussen de €15 en ruim €20, afhankelijk van of je het hele kasteel wilt zien en of je kiest voor een audiogids of een rondleiding.

Een kleine tip: als je er tijdens het hoogseizoen bent en de drukte wilt vermijden, kun je beter uitstappen bij metrostation Hietzing in plaats van Schönbrunn. Daar vind je een keizerlijk paviljoen dat vroeger de privé-ingang van keizer Frans Jozef was; zo kon hij de menigte ontwijken wanneer hij hier kwam ontspannen. Het is een mooie manier om het nuttige met het aangename te verenigen, want de inrichting is prachtig! Als je in reisgidsen over dit paviljoen leest, zul je waarschijnlijk ontdekken dat hij het station slechts één keer heeft gebruikt: op de dag van de opening...

Alle informatie om je bezoek goed voor te bereiden vind je op de officiële website van het kasteel, die gelukkig ook in het Frans beschikbaar is: http://www.schoenbrunn.at.

Het kasteelpark zelf gaat al open vanaf 06:00 of 06:30 uur, afhankelijk van het seizoen (heerlijk om te gaan hardlopen!), maar de sluitingstijden variëren per periode, van 17:30 tot 21:00 uur. Ook deze info staat op de website.

Na de tramrit moest ik nog een stuk langs de kasteelmuur lopen. Dat was nog maar het begin van de wandeling, want het terrein is zo enorm groot dat ik erg blij was dat ik comfortabele schoenen aan had getrokken. Ik raad je aan hetzelfde te doen!

Ik herinner me nog dat de bomen onderweg naar het domein wat welkome schaduw boden (het was een zonnig lang weekend), wat erg prettig was.

Het kasteel

Eenmaal voor het kasteel herinner ik me een enorme binnenplaats waar de witte kasseien het zonlicht fel weerkaatsten: gelukkig had ik mijn zonnebril op! Ook de witte en okerkleurige tinten van de gevel weerkaatsten het felle licht.

Hoewel ik geen expert ben in architectuur, vond ik het een perfect voorbeeld (in de nobele zin van het woord) van de Oostenrijks-Hongaarse stijl. De strakke lijnen, het gebrek aan rondingen, de hoge ramen; het deed me allemaal denken aan de decors uit de Sissi-films, over keizerin Elisabeth, die iedereen wel kent door de vertolking van de prachtige Romy Schneider.

Overigens merk je tijdens een rondgang door het kasteel dat haar aanwezigheid nog steeds voelbaar is; sommige fans van de actrice en/of de keizerin komen hier zelfs voor een soort pelgrimstocht.

De geschiedenis

Dit is een mooi moment om kort de geschiedenis van deze plek te schetsen, die door de UNESCO op de Werelderfgoedlijst is geplaatst:

• De naam Schönbrunn zou afkomstig zijn van een bijzonder mooie waterbron (schöner Brunnen in het Duits, "mooie fontein") die tijdens een jachtpartij werd ontdekt. Wat begon als een klein jachtslot, werd in de 16e eeuw al snel een zomerresidentie voor de keizerlijke familie. De Turkse invasies (zie mijn artikel over een cultureel weekend in Wenen en de leuke legende van de croissant) hebben de residentie echter bijna volledig verwoest.

• In de eeuw daarna wilde keizer Leopold I concurreren met Versailles en gaf hij opdracht tot de bouw van een paleis, waarvan de eerste werkzaamheden in 1696 begonnen. Maar door de opeenvolgende heersers onderging het kasteel vele verbouwingen, waardoor het oorspronkelijke karakter veranderde. Vooral keizerin Maria Theresia gaf het kasteel een rococo-stijl en liet een grote galerij van 40 meter lang en 10 meter breed aanleggen in de puurste barokstijl. De keizerin en haar hofhouding (bijna 1500 mensen!) brachten hier in de zomermaanden door in deze magische omgeving.

• In de 19e eeuw, toen Frans Jozef de troon besteeg, bracht hij hier elke zomer door en liet hij belangrijke aanpassingen doorvoeren die de tand des tijds hebben doorstaan.

Binnen de muren

Het kasteel is toegankelijk voor bezoekers en biedt een fascinerende blik op zowel de privévertrekken als de gemeenschappelijke ruimtes. De zalen zijn soms enorm en prachtig gedecoreerd; er is een enorme hoeveelheid te ontdekken. Ik raad je aan om zeker de permanente tentoonstelling over het leven van de keizerlijke kinderen te bezoeken (houd rekening met een toeslag voor dit bezoek). En als je met kinderen op pad bent, zullen ze het geweldig vinden om zich als prins of prinses te laten fotograferen.

Een andere interessante bezienswaardigheid zijn de kroningskoetsen en alle staatsierijtuigen en vrijetijdskoetsen die toebehoorden aan de keizerlijke familie. Voor degenen die wel eens in Londen zijn geweest: het is vergelijkbaar met de tentoonstelling van de Britse koninklijke koetsen.

Het park van Schönbrunn

Prachtig, enorm, schitterend, grandioos... ik kom superlatieven tekort om te beschrijven hoe fijn mijn herinneringen aan het parkbezoek zijn. Het moet gezegd worden dat de zon scheen en het heerlijk was om door de lanen te slenteren. Hoewel het er erg druk was, was het toch mogelijk om rustige en serene plekjes te vinden.

En mocht je bang zijn om uitgedroogd te raken tijdens het wandelen: geen paniek. Naast de diverse restaurants en cafés die je overal vindt, kom je achter elke struik wel een verkoper van ijs en koude drankjes tegen.

Het was keizerin Maria Theresia die in 1750 opdracht gaf voor de aanleg van het kasteelpark. Deze tuinen staan wereldwijd bekend als een toonbeeld van de barokke tuinkunst in Oostenrijk. Zelf heb ik altijd al van Franse tuinen gehouden, en eerlijk gezegd komt de sfeer hier aardig in de buurt.

Binnen het park zijn verschillende zones ingericht.

De tuin van de kroonprins

Dit waren de voormalige privétuinen van de keizerlijke familie, die tegenwoordig voor iedereen toegankelijk zijn.

De fonteinen

Let goed op de tijden en periodes om ze in werking te zien. De fonteinen variëren in grootte, maar ze blijven indrukwekkend. Als ze aanstaan, ben je onder de indruk van het spektakel en de heerlijke verkoeling die ze bieden (vooral als de zon fel brandt!).

Het doolhof en het labyrint

Leuk voor jong en oud. Het labyrint was al in de 18e eeuw een bron van vermaak voor de hovelingen. Ook vandaag de dag kun je je er prima vermaken. Vlak ernaast ligt een speeltuin waar kinderen hun hart op kunnen halen: het Labyrinthikon. Alles is aanwezig om ze veilig te laten spelen en even lekker uit te razen, voor zover ze na al dat rennen door de lanen nog energie over hebben!

De Gloriette en het café

Dit is een soort Oostenrijkse triomfboog. Gebouwd in 1775, biedt de top een prachtig uitzicht over het park en de stad. Er is ook een café waar je heerlijk kunt relaxen. Laat je niet verrassen zoals ik: pas op voor zonnebrand als je er even blijft zitten... een pijnlijke herinnering.

De kassen

De grote palmenkas (de grootste van Europa), gebouwd in 1880, herbergt een deel van de nationale plantencollecties, waaronder mediterrane, tropische en subtropische planten. Het is er broeierig warm en je waant je echt in een andere wereld. Er staat een palmboom van bijna 23 meter hoog en de grootste waterlelie ter wereld. Sommige soorten zijn gigantisch; ik had zelf nog nooit zoiets gezien. Deze kassen waren de trots van de keizer, die er bij elke terugkeer van expedities of via uitwisselingen met botanici uit de hele wereld nieuwe soorten liet plaatsen.

Het marionettentheater

In de kassen, vlakbij de Orangerie, biedt dit kleine theater een moment van ontspanning en plezier voor de allerkleinsten. Je hoeft de taal niet te spreken om het te begrijpen: het is erg visueel en daardoor voor iedereen toegankelijk.

Het woestijnhuis

Hier worden planten- en diersoorten uit warme regio's gepresenteerd. Vroeger stond dit gebouw bekend als het zonnewijzerhuis.

De dierentuin (Tiergarten)

De oudste dierentuin ter wereld, eveneens de trots van de keizer, staat tegenwoordig op de werelder

Wanneer de avond valt, blijft het park, afhankelijk van het seizoen, lang genoeg open om van de koelte te genieten en een romantische wandeling door de tuinen te maken.

Klassieke concerten in de Orangerie

En het park heeft nog een laatste verrassing voor je in petto: als je op tijd reserveert (en je even omkleedt, want in korte broek en slippers kom je er niet in...), kun je een van de prachtige klassieke concerten bijwonen die bijna elke avond in de Orangerie worden gegeven. De musici dragen kostuums uit die tijd en spelen veel stukken van Mozart en Strauss. Logisch ook, zou je zeggen, we zijn tenslotte in Wenen! Als het lukt, plan dit concert dan op een andere avond dan de dag waarop je het paleis en het park bezoekt; anders ben je misschien te moe om er echt van te genieten.

Tot slot kan ik je alleen maar aanraden om een uitstapje naar het landgoed Schönbrunn te maken als je een paar dagen in Wenen bent. Het zou zonde zijn om dit historisch en esthetisch rijke monument over te slaan. Bovendien heb je hier echt het gevoel dat je elk moment keizerin Sisi of keizer Frans Jozef tegen het lijf kunt lopen in een van de lanen van het park!