Parc des Buttes-Chaumont, toen Parijs zijn eigen berg uitvond
Onder je voeten ligt gips. Gips dat eeuwenlang werd gewonnen, totdat deze hoek van het 19e arrondissement veranderde in een open wond in het stedelijk weefsel.
In 1863 gaven Napoleon III en zijn prefect Haussmann de ingenieur Jean-Charles Alphand de opdracht om hier een park aan te leggen. Het resultaat, geopend in 1867, is een les in landschappelijke durf die Parijs sindsdien niet meer heeft geëvenaard.
Waarom het Parc des Buttes-Chaumont bezoeken?
Met zijn 25 hectare is dit het steilste en grootste park binnen de stadsgrenzen van Parijs. Steile rotswanden, een kunstmatig meer van 1,5 hectare, een grot met stalactieten, watervallen en een hangbrug van Gustave Eiffel: alles is volledig kunstmatig aangelegd, met een illusie van wilde natuur die nog steeds uitstekend werkt. Ongeveer 6 miljoen bezoekers komen hier elk jaar.
Wat meteen opvalt zodra je door de poort stapt, is de relatieve stilte die op je schouders valt. Het stadslawaai dempt tegen de heuvels en het gebladerte. Het effect is bijna onmiddellijk, en dat is precies waar de Parijzenaars voor komen, op slechts enkele metrostations van het centrum.
Een tuin gebouwd op leegte
De ondergrond van de Buttes-Chaumont is een gatenkaas. Decennialang haalden mijnwerkers hier gips uit de grond, het mineraal dat na verhitting gipspleister oplevert. Het materiaal ging soms zelfs naar de Verenigde Staten, waardoor de wijk de naam quartier Amérique kreeg. Toen het park op deze uitgeputte mijnen werd aangelegd, moest men voortdurend verzakkingen en waterinfiltratie in de rotsen compenseren.
Deze structurele kwetsbaarheid verklaart de grote werkzaamheden die sinds 2023 gaande zijn, evenals het omvangrijke project dat vanaf eind 2027 gepland staat. Bouwen op gips betekent bouwen op een ondergrond die constant onderhoud vereist, hoe spectaculair het decor erboven ook is.
Het meer is terug, de rotsen wachten nog
Goed nieuws voor bezoekers sinds 2024: het meer staat weer vol. Het werd eind 2023 voor het eerst in dertig jaar leeggepompt om 1.800 kubieke meter opgehoopt slib te verwijderen en werd in het voorjaar van 2024 weer gevuld. Wilde eenden, kokmeeuwen en blauwe reigers zijn weer terug bij hun oude gewoontes. De weerspiegeling van de tempel van de Sibylle in het kalme water is weer zichtbaar.
Daarentegen blijft de toegang tot het centrale eiland gesloten, net als de grot en de grote watervallen. De instabiliteit van de bodem dwingt veiligheidsbeperkingen af die nog enkele jaren zullen duren. De consolidatiewerkzaamheden, geschat op 85 miljoen euro, beginnen eind 2027 en duren naar verwachting tot ongeveer 2031.
Vriendentip: Om de tempel van de Sibylle te bewonderen ondanks de sluiting van het eiland, loop je langs de zuidelijke oever van het meer aan de kant van de bakstenen brug. Vanaf daar is het uitzicht op het rotsachtige eiland en de kiosk het meest onbelemmerd. In de ochtend, wanneer het licht nog laag staat, is de reflectie in het water bijzonder indrukwekkend.
Het leven in het park: wat doe je er echt?
Het gebruik van het park verschuift gedurende de dag. Bij zonsopgang zijn het de hardlopers die de 5 kilometer aan paden en hun serieuze hoogteverschillen opeisen. Overdag nemen families en vriendengroepen de heuvelachtige grasvelden in beslag voor picknicks die uren kunnen duren. 's Avonds verandert de sfeer rond de Rosa Bonheur, de iconische guinguette van het park, waarvan het terras in de zomer vaak overloopt op het gras.
Wij hebben een speciale band met dit park, juist omdat er buiten de zonnige dagen weinig toeristen komen: dit is Parijs zonder pretenties, Parijs zoals het echt leeft. Doordeweeks, buiten het zomerseizoen, vind je hier een zeldzame rust.
Prioriteiten voor je bezoek:
- De hangbrug ontworpen door Gustave Eiffel, 65 meter lang en hangend op 8 meter boven het meer, biedt een onovertroffen uitzicht over het hele terrein
- De bijzondere bomen: een plataan uit het Oosten geplant in 1862, een ceder uit Libanon uit 1880, twee ginkgo biloba's en een sophora met takken die spectaculair naar het water toe gebogen zijn
- Het Pavillon Puebla, een bar-restaurant in Belle Époque-stijl verscholen in het groen, ideaal aan het eind van de middag voor een drankje op het terras boven het bladerdek
- De Guignol-poppenkastvoorstellingen met Guignol Anatole en de Guignol de Paris, op woensdagen, zaterdagen, zondagen en feestdagen
- De biodiversiteitsroute met 28 bezienswaardigheden, te raadplegen op Paris.fr, ideaal om de wandeling te veranderen in een echte natuurverkenning
Waarom dit park aantrekkelijk is
- Toegang is volledig gratis, elke dag van het jaar
- Het grootste park binnen de Parijse ring, met een uniek reliëf dat radicaal afsteekt bij de platte Franse tuinen
- Het meer is sinds 2024 weer gevuld: het waterleven en de weerspiegelingen van de tempel zijn terug
- Authentiek Parijse sfeer: joggers, families, picknickers en de guinguette gaan hier natuurlijk samen
- Opmerkelijke biodiversiteit: blauwe reigers, kleine gele kwikstaarten en halsbandparkieten nestelen zich op het terrein
Punten van aandacht
- Het centrale eiland, de tempel van de Sibylle, de grot en de grote watervallen blijven om veiligheidsredenen onbereikbaar
- Een deel van het cirkelvormige pad rond het meer is eveneens afgesloten
- De grote renovatie begint pas in 2027: beperkingen in de toegang blijven nog enkele jaren bestaan
- Zeer druk bezocht in de weekenden bij zonnig weer vanaf 13:00 uur; kies liever de ochtend of een doordeweekse dag
Openingstijden
Hoe lang duurt deze activiteit
*Gegevens kunnen wijzigen
Ik heb het altijd fijn gevonden om door het Parc des Buttes-Chaumont te wandelen. Ook al is het negentiende arrondissement verre van de prettigste plek om te wonen in de hoofdstad, dit park is een echte verademing. Ik denk dat iedereen er wel wat vindt: families, vriendengroepen, hardlopers, enzovoort. Het is er erg druk in de zomer, maar goed, het is logisch dat iedereen ervan wil genieten.