Een poort naar nergens, oprijzend uit zee
Op het eilandje Palatia, bij de ingang van de haven van Naxos, steekt een marmeren poort eenzaam de lucht in zonder muren of zuilen eromheen. Van de tempel rest enkel dit monumentale kader, omringd door de fundamenten van een gebouw dat nooit werd voltooid.
De blokken waaruit deze poort is opgebouwd zijn reusachtig: sommige wegen wel tot 20 ton. Het marmer werd gewonnen in de groeve van Flerio, op ongeveer 10 kilometer afstand, wat voor die tijd een logistieke prestatie van formaat was.
Waarom de Portara bezoeken
De bouw van de tempel begon in de zesde eeuw v.Chr. in opdracht van de tiran Lygdamis en was gewijd aan de god Apollo. Het ontwerp volgde de standaards van de grote heiligdommen uit die tijd, zoals de tempel van de Olympische Zeus in Athene en die van Hera op Samos. Het bouwwerk moest 59 meter lang en 28 meter breed worden, met een ingang aan de westzijde, een ongebruikelijke opzet voor een Ionische tempel.
De tempel werd nooit afgemaakt. Tijdens de Venetiaanse periode werden veel stenen hergebruikt voor de bouw van het kasteel van Naxos, terwijl de poortblokken vermoedelijk bleven staan vanwege hun massieve gewicht. Later, in de vijfde eeuw n.Chr., verrees er op de ruïnes een christelijke kerk gewijd aan Maria, bekend als de Panagia Palatiani.
De poort en de zon
De oriëntatie van de poort is volgens veel onderzoekers geen toeval: tijdens de zomersonnewende valt het zonlicht precies door de opening. Vooral bij zonsondergang trekt de site veel bezoekers wanneer de zon door het marmeren kader over de zee schijnt.
Vlakbij, net onder de site, zorgen een café en een kalm zwemgedeelte voor wat ontspanning na het bezoek. Dit plekje wordt soms het strand van de Portara genoemd, al is het dat in de praktijk niet echt.
Pluspunten
- Gratis en vrije toegang zonder kaartverkoop of openingstijden
- Eenvoudig te voet bereikbaar vanaf de haven
Minpunten
- Grote drukte bij zonsondergang in de zomer
- Geen schaduw of drinkwater aanwezig op het eilandje
Friendly tip: trek stevige schoenen aan omdat de grond rond de poort op plekken oneffen is, en neem zelf water mee aangezien er op het eilandje geen voorzieningen zijn.
Hoe lang duurt deze activiteit
Trek 30 tot 45 minuten uit om over het eilandje te wandelen, de marmeren blokken te bekijken en te genieten van het uitzicht. Reken wat extra tijd als je er de zonsondergang wilt meepakken.