De Valle Maira bezoeken
Een dal in de Alpen van Piëmont, ten westen van Cuneo, dat de Maira zo'n vijftig kilometer volgt tot aan de Franse grens. Beneden houdt Dronero zijn middeleeuwse brug en zijn arcaden. Hoger kleven gehuchten van steen en hout tegen de hellingen, tussen lariksen en zomerweiden, onder toppen van meer dan drieduizend meter.
Hier spreekt men nog Occitaans. Geen skigebied, geen groot hotel: het dal liep in de twintigste eeuw leeg en koos daarna voor langzaam wandelen in plaats van beton. Je komt voor de paden, de dorpsherbergen en een stilte die je in de Alpen bijna nergens meer vindt.
Je gaat het geweldig vinden als
- Je meerdere dagen wandelt en graag van herberg naar herberg slaapt
- Je rustige Alpen zoekt, zonder skigebied of drukte
- Je houdt van stenen dorpen en bergkeuken
Ga liever ergens anders heen als
- Je zonder auto reist en geen zin hebt om te wandelen
- Je een skigebied of nachtleven zoekt
- Je hotels met zwembad en volledige service verwacht
Niet te missen
-
De poort van het dal. De Duivelsbrug overspant de Maira sinds 1428, met kantelen in zwaluwstaartvorm, en de oude stad rijgt haar arcaden aaneen rond de kerk. Proef de droneresi, de rumbonbons van de stad, voor je naar boven rijdt.
-
2 Het heiligdom van San Costanzo
Boven Villar San Costanzo kijkt een romaanse kerk uit over de vlakte, een van de grote romaanse monumenten van Piëmont. Vlak eronder steken de Ciciu del Villar aarden zuilen omhoog met grote stenen blokken erop, als reusachtige paddenstoelen.
-
3 De fresco's van Elva Kunst
Aan het eind van een bochtige weg verbergt de kerk van Elva een reeks fresco's, rond 1500 geschilderd door de Vlaming Hans Clemer: het leven van Maria, in kleuren die fel zijn gebleven. Het dorp telt nu minder dan honderd inwoners, en de stilte is volkomen.
-
4 De Percorsi Occitani Wandelen
Een grote ronde door het dal te voet, zo'n 180 kilometer in een vijftiental etappes, van Villar San Costanzo naar de almen van Elva en Acceglio. Elke avond een trekkershut of een herberg in een gehucht. Je kunt ook maar twee of drie etappes lopen.
-
5 Chiappera en de Rocca Provenzale Bergen
Helemaal achter in het dal ligt het gehucht Chiappera aan de voet van de Rocca Provenzale, een naald van lichte kalksteen. De bronnen van de Maira ontspringen vlakbij, en paden klimmen naar bergmeren en naar de passen die uitkijken op Frankrijk.
De klassieke valkuil
Aankomen zonder reservering in de hoop onderweg een kamer te vinden. Het dal heeft vooral kleine herbergen met een paar kamers, in de zomer vaak vol en 's winters deels gesloten. Boek elke nacht vooraf en vraag om halfpension: 's avonds is er vaak nergens anders om te eten.
Onze routes in de Valle Maira
| Duur | Route | Wat je ziet |
|---|---|---|
| 3 dagen | Dronero › Elva › Chiappera | De Duivelsbrug, de fresco's van Elva en het einde van het dal |
| 5 dagen | Villar San Costanzo › Stroppo › Elva › Marmora › Acceglio | De Ciciu, de stenen gehuchten, de almen en de eerste wandelingen |
| 1 week | Een deel van de Percorsi Occitani, te voet, van herberg naar herberg | Het dal op wandeltempo, van de ene helling naar de andere |
Begin met Dronero en de Ciciu del Villar en rijd dan naar boven om te slapen in het middendal, rond Stroppo. De volgende dag ga je naar Elva, voor de fresco's en de almen. Heb je een week? Laat de auto staan en loop een paar etappes van de Percorsi Occitani, tot Chiappera en de Rocca Provenzale.
Beste reistijd in de Valle Maira
| Waardering | Seizoen | Temperaturen | Het hoogtepunt | Drukte en prijzen |
|---|---|---|---|---|
| Winterdec. t/m maart | -8 tot 5 °C | Toerskiën en sneeuwschoenwandelen in maagdelijke sneeuw | Laag | |
| Lenteapril t/m juni | 2 tot 18 °C | Bloeiende weiden, hoger nog sneeuw | Laag | |
| Zomerjuli en aug. | 10 tot 25 °C | Open almen en lange wandelingen | Gemiddeld | |
| Herfstsept. en okt. | 3 tot 18 °C | Gouden lariksen en lege paden | Laag |
Ons advies
Kom van eind juni tot half september om te wandelen: de passen zijn sneeuwvrij en alle herbergen open. Begin oktober kleuren de lariksen goud en lopen de paden leeg. 's Winters trekt het dal toerskiërs, maar veel adressen sluiten: controleer dat voor vertrek.
Reizen naar de Valle Maira
-
Met de auto via Frankrijk Het meest flexibel
Vanuit Nederland is het een lange rit van zo'n twaalf uur, via Frankrijk en de Col de Larche of via Turijn. De auto blijft de eenvoudigste manier om het dal in te rijden, en je Nederlandse rijbewijs volstaat.
-
Met de trein naar Cuneo Eerst zonder auto
Treinen rijden van Turijn naar Cuneo, daarna brengt een bus je naar Dronero en, minder vaak, tot achter in het dal. Kijk de dienstregeling vooraf na: er zijn weinig ritten, zeker buiten het seizoen.
-
Met het vliegtuig naar Turijn of Nice Het gebruikelijkst
De luchthaven van Turijn ligt zo'n anderhalf uur rijden van Dronero, die van Nice ongeveer drie uur. Beide hebben rechtstreekse vluchten vanuit Amsterdam. Huur er een auto of regel een transfer met je herberg.
Ter plaatse loopt één weg het dal in, smal maar goed onderhouden, en bochtige wegen ontsluiten gehuchten als Elva of Marmora. Loop je de Percorsi Occitani, dan vervoeren sommige herbergen je bagage van etappe naar etappe: vraag ernaar bij het boeken.
Vervoer in de Valle Maira
De auto is bijna onmisbaar als je niet wandelt: bussen zijn zeldzaam voorbij Dronero. De wegen in de zijdalen zijn smal en bochtig, met weinig uitwijkplekken. Te voet verbinden gemarkeerde paden alle gehuchten, en zo zie je het dal het best.
Goed om te weten
Het mobiele bereik is zwak in de hoge zijdalen, en geldautomaten zijn zeldzaam voorbij Dronero. Haal beneden contant geld en download je kaarten voor je naar boven gaat. Je Nederlandse rijbewijs volstaat om in Italië te rijden.
Wat eet je in de Valle Maira?
- Acciughe al verde: ansjovis in groene saus, een herinnering aan de ansjovisverkopers die vroeger uit het dal vertrokken.
- Gnocchi al castelmagno: gnocchi met de blauwe kaas uit het buurdal.
- Toma d'alpeggio: de kaas van de zomerkuddes, rechtstreeks gekocht bij de bergkaasmakerijen.
- Polenta: met stoofvlees, worst of gesmolten kaas, na een dag wandelen.
- Droneresi: bonbons gevuld met rumcrème, de specialiteit van de banketbakkers van Dronero.
- Genepì: de likeur van bergkruiden, in de herbergen na het eten geschonken.
Om te eten zoals de bewoners, neem je halfpension in je herberg: het avondeten, vaak één vast menu, wordt gemaakt met producten uit het dal. 's Middags op wandeltocht neem je een picknick mee: de gehuchten hebben niet altijd een café, en herbergen serveren niet per se lunch.
Waar overnachten in de Valle Maira?
| Gebied | Waarvoor | Goed om te weten |
|---|---|---|
| Dronero | Oude stad, Duivelsbrug, Ciciu del Villar | Het praktischst |
| Stroppo en het middendal | Stenen gehuchten, romaanse kerken | Het centraalst |
| Elva | Fresco's, almen, stilte | Het afgelegenst |
| Marmora en Canosio | Hoge zijdalen, wandelen | Het meest alpien |
| Acceglio en Chiappera | Einde van het dal, Rocca Provenzale, meren | Het wildst |
Wat kost een reis in de Valle Maira?
| Reis | Duur | Budget per persoon |
|---|---|---|
| Voordelig (trekkershutten, slaapzalen, picknicks) | 5 dagen | € 300 tot € 450 |
| Comfort (dorpsherberg met halfpension) | 5 dagen | € 500 tot € 800 |
| Luxe (albergo diffuso, wellness, bagagevervoer) | 5 dagen | € 900 tot € 1.400 |
- Halfpension: vaak de voordeligste formule, en soms de enige.
- Trekkershutten: op de Percorsi Occitani krijg je er een bed en avondeten voor een bescheiden prijs.
- Bagagevervoer: handig tijdens een tocht, maar het komt bij de prijs van elke etappe.
- Brandstof: tank vol in Dronero, hoger vind je nauwelijks een pompstation.
- Contant geld: neem wat mee, sommige gehuchten hebben geen geldautomaat of pinapparaat.
Tradities en cultuur in de Valle Maira
Het Mairadal is een van de Occitaanse dalen van Piëmont: hier spreekt men nog de langue d'oc, verwant aan het Provençaals, en het Espaci Occitan in Dronero vertelt de geschiedenis ervan. Eeuwenlang trokken de bewoners 's winters naar de vlakte om ansjovis te verkopen, of handelden ze in Elva in haar voor pruikenmakers.
In de twintigste eeuw liep het dal leeg, en hele gehuchten werden verlaten. De heropleving kwam te voet: de Percorsi Occitani, zo'n dertig jaar geleden uitgezet, brachten wandelaars terug, vaak uit Duitsland en Zwitserland, en heropenden herbergen in oude stenen huizen. Slaap je in een gerestaureerde schuur? Misschien hebben deze paden haar gered.