Hiroshima, het monument dat horror omzet in een oproep tot vrede
De stilte valt als eerste op. In een land waar musea vaak bruisen van activiteit, dwingt deze plek een instinctieve ingetogenheid af. Bezoekers lopen langzaam, lezen elk bord en blijven staan bij een horloge dat stilstaat op 8:15 uur. Dat is het exacte tijdstip waarop de wereld op 6 augustus 1945 voorgoed veranderde.
Waarom het Hiroshima Vredesmonument bezoeken?
Het park en het museum beslaan een eiland van 12 hectare tussen de rivieren Honkawa en Motoyasu. Voor het bombardement was dit het politieke en commerciële hart van de stad. De architect Kenzō Tange ontwierp deze plek van bezinning, die in 1954 werd geopend. Sindsdien hebben al meer dan 50 miljoen mensen het museum bezocht. De plek probeert niet te beschuldigen of de slachtofferrol te benadrukken, maar documenteert simpelweg de impact van een kernwapen op de inwoners.
Het museum: twee gebouwen, een les in menselijkheid
Het Oostelijke gebouw
De route begint op de derde verdieping van het Oostelijke gebouw. Projecties tonen Hiroshima voor en na de explosie. Maquettes laten de omvang van de verwoesting zien en de temperatuur op de grond. Dit gebouw werd in 2019 gerenoveerd en maakt nu gebruik van projection mapping, waardoor de chronologie van het bombardement op indringende wijze inzichtelijk wordt gemaakt.
Het hoofdgebouw
Hier verandert de toon radicaal. De voorwerpen vertellen het verhaal. Een verkoold driewielertje van een driejarige jongen. Schooluniformen die door de hitte zijn gesmolten. Vervormde broodtrommels. Elke vitrine toont een naam, een leeftijd en een levensverhaal. De gefilmde getuigenissen van de hibakusha, de overlevenden, worden continu afgespeeld. Sommige beelden zijn erg aangrijpend.
Op de begane grond van het Oostelijke gebouw kun je voor 400 JPY (ongeveer 2,50 euro) een audiogids huren, beschikbaar in 14 talen waaronder Nederlands.
De monumenten in het park
De A-Bomkoepel, die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, torent aan de overkant van de rivier boven alles uit. Het is het skelet van het voormalige gebouw voor industriële promotie en een van de weinige bouwwerken die vlak bij het epicentrum overeind bleven. Het gehavende silhouet is uitgegroeid tot een wereldwijd symbool.
In het midden van het park staat het Cenotaaf, eveneens ontworpen door Kenzō Tange, waarin een kist ligt met de namen van alle slachtoffers, inmiddels meer dan 330.000. De granieten boog omlijst de Vredesvlam en de koepel op de achtergrond. Deze vlam werd aangestoken op 1 augustus 1964 en zal blijven branden zolang er kernwapens bestaan.
Het Vredesmonument voor kinderen is misschien wel het meest ontroerend. Het eert Sadako Sasaki, die twee jaar oud was tijdens de explosie en tien jaar later leukemie ontwikkelde. Volgens een Japanse legende vervult het vouwen van duizend papieren kraanvogels een wens. Sadako vouwde haar kraanvogels tot aan haar overlijden in 1955. Haar klasgenoten zamelden geld in voor het monument. Nog steeds sturen mensen van over de hele wereld miljoenen papieren kraanvogels die de vitrines rondom het standbeeld sieren.
Tip van een kenner: op doordeweekse dagen is het voor 10:00 uur het rustigst. Koop je tickets online via de officiële website. De tijdsloten tussen 7:30 en 8:30 uur zijn alleen via internet te reserveren, en dat is precies het moment waarop het bezoek het meest contemplatief is.
Openingstijden
*Gegevens kunnen wijzigen
Ik heb nog nooit eerder een gedenkteken of museum ter nagedachtenis aan de slachtoffers van een catastrofale gebeurtenis gezien dat zo verontrustend is. De beelden, audiofragmenten en objecten zijn extreem schokkend, en toch ben ik geen persoon die snel onder de indruk is van dit soort dingen. Je ziet onder andere een stuk verbrande huid, jakkes!
Als het museum een sterke geopolitieke kant had gehad, dan was dat prima geweest, maar je leert bijna niets over de geschiedenis die tot de bom heeft geleid. Er zijn aan het eind maar een paar uitlegborden in het Engels: jammer. Toch ben ik normaal gesproken dol op dit type musea.